hasan_ruhani
حسن روحانی
رئیسجمهور منتخب ایران
مشغول به کار
تاریخ انتصاب
۱۲ مرداد ۱۳۹۲ قبلی محمود احمدینژاد دبیر شورای عالی امنیت ملی مشغول به کار
۲۲ مهر ۱۳۶۸ – ۲۴ مرداد ۱۳۸۴ رئیس جمهور اکبر هاشمی رفسنجانی
سید محمد خاتمی بعدی علی لاریجانی نماینده مجلس خبرگان رهبری مشغول به کار تاریخ انتصاب
۲۹ بهمن ۱۳۷۸ حوزه انتخاباتی استان سمنان (دورهٔ سوم)
استان تهران (دورهٔ جهارم) عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام مشغول به کار تاریخ انتصاب
۱۸ اردیبهشت ۱۳۷۰ رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک مشغول به کار تاریخ انتصاب
۱۰ مرداد ۱۳۷۱ قبلی سید محمد موسوی خوئینیها نایب رئیس مجلس شورای اسلامی مشغول به کار
۷ خرداد ۱۳۷۱ – ۶ خرداد ۱۳۷۹ قبلی بهزاد نبوی بعدی سید محمدرضا خاتمی نماینده مجلس شورای اسلامی مشغول به کار
۷ خرداد ۱۳۵۹ – ۶ خرداد ۱۳۷۹ حوزه انتخاباتی استان سمنان (دورهٔ ۱)
استان تهران (دورهٔ ۲، ۳، ۴، ۵) اطلاعات شخصی تولد ۲۱ آبان ۱۳۲۷
۱۲ نوامبر ۱۹۴۸(۱۹۴۸-11-۱۲) (۶۴ سال)
سرخه، سمنان، ایران احزاب سیاسی جامعه روحانیت مبارز[۱] دیگر وابستگیهای سیاسی حزب جمهوری اسلامی
(۱۳۵۷-۱۳۶۶) مادر علمی دانشگاه کلدونین گلاسگو
دانشگاه تهران
حوزه علمیه قم دین اسلام شیعه دوازده امامی وبگاه rouhani.ir
حسن روحانی (با نام پیشین حسن فریدون[۲]؛ زادهٔ ۲۱ آبان ۱۳۲۷[۳]در سرخهٔ شهرستان سمنان[۴]) مجتهد[۵] ، سیاستمدار، حقوقدان و رئیس جمهور منتخب ایران است. وی نماینده مردم استان تهران در مجلس خبرگان رهبری از سال ۱۳۷۸، [۶] عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام از سال ۱۳۷۰، [۷] عضو و نماینده علی خامنهای، رهبر کنونی ایران در شورای عالی امنیت ملی از سال ۱۳۶۸[۸] و رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام از سال ۱۳۷۱ است.[۹] وی همچنین دانشآموخته دانشگاه کلدونین گلاسگو میباشد.[۱۰]
وی نایب رئیس مجلس شورای اسلامی در دوره چهارم و دوره پنجم و دبیر شورای عالی امنیت ملی از سال ۱۳۶۸ تا ۱۳۸۴ بوده است.[۹] او در این سمت، رئیس تیم هستهای و مذاکرهکننده ارشد ایران با سه کشور اروپایی آلمان، فرانسه و بریتانیا در مورد برنامه هستهای ایران بود.[۱۱]:۱۳۸
در ۲۲ فروردین ۱۳۹۲، حسن روحانی با شعار «دولت تدبیر و امید» و اعتدال گرایی، نماد کلید و رنگ بنفش برای انتخابات ریاست جمهوری رسماً اعلام نامزدی کرد.[۱۲][۱۳] وی در ۱۷ اردیبهشت، با حضور در ستاد انتخابات وزارت کشور، نام خود را برای رقابت ۲۴ خرداد ثبت کرد.[۱۴][۱۵] سرانجام وی با اعلام وزارت کشور با کسب ۱۸٬۶۱۳٬۳۲۹ رأی رسماً به عنوان هفتمین رئیس جمهوری اسلامی ایران برگزیده شد.[۱۶] محتویات ۱ زندگی و تحصیلات ۲ پیش از انقلاب ۳ پس از انقلاب ۳.۱ مجلس شورای اسلامی ۳.۱.۱ مسئولیتها در جنگ ۳.۱.۲ مسئولیتها پس از اتمام جنگ ۴ دبیری شورای عالی امنیت ملی ۴.۱ موضعگیری در برابر حوادث تیر ۷۸ ۵ ریاست گروه مذاکرهکننده در پرونده هستهای ۶ خاطرات هستهای ۷ شیخ دیپلمات ۸ انتخابات ریاست جمهوری یازدهم ۹ مواضع و دیدگاههای سیاسی ۹.۱ موضعگیری و سیاست داخلی ۹.۲ موضعگیری و سیاست خارجی ۹.۳ اقتصاد ۹.۴ سیاستهای اجتماعی و فرهنگی ۱۰ گرایش و طبقه بندی سیاسی ۱۱ نگارخانه ۱۲ آثار ۱۳ پانویس ۱۴ پیوند به بیرون زندگی و تحصیلات
حسن روحانی در سال ۱۳۲۷ در شهرستان سرخه در استان سمنان زاده شد. پدر وی حاج اسدالله فریدون در بازار سمنان مغازه داشت و نماینده آیتالله بروجردی بود[۱۷] و به سبب مبارزات علنی علیه رژیم پهلوی، نخستینبار در سال ۱۳۴۱ دستگیر و به زندان افتاد و به دلیل استمرار مبارزات تا پیروزی انقلاب اسلامی بیش از ۲۰ بار دستگیر و زندانی شد.[۱۸] پدر و مادرش (سکینه پیوندی[۱۹]) پیش از تولد حسن صاحب یک پسر و یک دختر میشوند که هر دو در کودکی درگذشتند. وی یک برادر و سه خواهر کوچکتر از خود هم دارد. برادرش حسین فریدون (روحانی) در نخستین روزهای پیروزی انقلاب فرماندار نیشابور و روزگاری فرماندار کرج بود، سپس سفیر جمهوری اسلامی ایران در مالزی شد و چند سال هم از سفرای ایران در سازمان ملل متحد بود و سپس مشاور وزیر امور خارجه شد. سه خواهرش طوبی، فاطمه و طاهره نام دارند که هر سه ازدواج کردهاند.[۲۰] در نوجوانی
بنا به گفته حسن روحانی وی از یازده سالگی با کار در دوره تابستان با کشاورزی و قالیبافی مخارج تحصیلش را تامین میکرد.[۲۱]
وی دوره ابتدایی را در سرخه و فراگیری دروس دینی را از سال ۱۳۳۹، نخست در حوزه علمیه صادقیه در سمنان آغاز[۲۲]:۵۵ و سپس در سال ۱۳۴۰ در حوزه علمیه قم ادامه داد.[۲۲]:۷۶ وی از دروس و مباحث اساتیدی چون سید محمد محقق داماد، شیخ مرتضی حائری، سید محمدرضا گلپایگانی، سلطانی، محمد فاضل لنکرانی، محمد بهشتی و مرتضی مطهری و شیخ محمد شاهآبادی بهره برد.[۲۲]:۸۱[۲۳]او همزمان در سال ۱۳۴۸ به دانشگاه تهران راه یافت و در سال ۱۳۵۱ دانشنامه لیسانس خود را در مقطع کارشناسی در رشته حقوق قضایی اخذ کرد.[۲۲]:۳۰۹-۳۱۲
حسن روحانی با ادامه تحصیل در بریتانیا، مدرک کارشناسی ارشد (M.Phil) در رشته حقوق عمومی به تاریخ ۱۹۹۵ میلادی (۱۳۷۳-۱۳۷۴) و دانشنامه دکتری (Ph.D) در رشته حقوق اساسی را از دانشگاه کلدونین گلاسگو به تاریخ ۱۹۹۸ میلادی (۱۳۷۶-۱۳۷۷) دریافت کرد.[۲۴][۹][۲۵][۲۶]وی با کسب پروانه وکالت از کانون وکلای دادگستری مرکز در سال ۱۳۸۶، وکیل پایه یک دادگستری شد.[۲۷][۲۸] حوزه / دانشگاه مقطع / رشته سال شروع سال اتمام عنوان پایاننامه پیوند به پایاننامه حوزه علمیه قم سطح چهار / فقه و اصول ۱۳۴۰ ۱۳۵۷ - - دانشگاه تهران کارشناسی / حقوق قضایی ۱۳۴۸ ۱۳۵۱ - - دانشگاه کلدونین گلاسگو کارشناسی ارشد / حقوق عمومی ۱۳۶۹ ۱۳۷۴ The Islamic Legislative Power پیوند به صفحهٔ پایاننامه کارشناسی ارشد حسن فریدون دانشگاه کلدونین گلاسگو دکترا / حقوق اساسی ۱۳۷۴ ۱۳۷۸ The Flexibility of Shariah; Islamic Law[۲۹] پیوند به صفحهٔ پایاننامه دکتری حسن فریدون
حسن روحانی دارای مرتبه علمی استاد پژوهشی مرکز تحقیقات استراتژیک میباشد.
او دارای ۳ پسر و ۲ دختر است که یکی از پسران وی درگذشته است. یکی از دختران حسن روحانی در اتریش زندگی میکند. اطلاعات چندانی از همسر روحانی در دست نیست و گفته میشود خانهدار است و به فعالیت سیاسی و یا اجتماعی چندانی مشغول نیست.[۳۰] بررسیها در مورد مدرک تحصیلی
در ۵ و ۸ بهمن ۱۳۹۱، وبگاه ایران الکشن واچ، درباره مدرک دکتری حسن روحانی گمانه زنیهایی را مطرح کرده[۳۱][۳۲] که براساس استعلام از دانشگاه گلاسگو میباشد، در حالی که روحانی با نام خانوادگی قبلی خود "فریدون" در دانشگاه کلدونیان گلاسگو تحصیل کرده که دانشگاه دیگری است.[۲۵] در وبگاه هرالد اسکاتلند، در اخبار آرشیوی، نام حسن روحانی با فامیلی قبلیاش (حسن فریدون Hassan Feridon) در لیست دورهای دانشآموختگان دانشگاه کلدونیان گلاسگو دیده میشود.[۳۳]نام پدر حسن روحانی، اسدالله فریدون و برادرش حسین فریدون است.[۳۴]
در تاریخ ۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۲، ایران الکشن واچ در پاسخ به ایمیل مرکز تحقیقات استراتژیک، ضمن اعلام نام صحیح دانشگاه، نماگرفتهایی را از وبگاه آن مرکز ارائه داده و مدعی شد که تحقیق و بررسی آنها موجب شده تا بیوگرافی رسمی حسن روحانی در وبگاه آن مرکز تصحیح شود. ایران الکشن واچ، این مطلب را با گذشت ۳۲ روز از دریافت توضیحات و اعتراض آن مرکز منتشر کرد.[۳۵]
در تاریخ ۲۷ خرداد ۱۳۹۲، وبگاه رسمی دانشگاه کلدونیان گلاسگو اعلام کرد که رئیس جمهور آینده ایران در گذشته با نام حسن فریدون در آن دانشگاه تحصیل کرده و مدرک کارشناسی ارشد و دکتری خود را به ترتیب در سالهای ۱۹۹۵ و ۱۹۹۹ اخذ کرده است. سوالاتی که مطرح است این است که ایشان در آن سالها مسئولیتهای متعدد و مهمی داشته که نمیتوانسته است کشور را ترک کند و چگونه بدون اقامت مدرک فوق لیسانس و دکترا گرفته است.[۲۴][۳۶]
در تاریخ ۲۷ تیر ۱۳۹۲،دانشگاه کلدونیان گلاسگو رسما ویدئویی را از لحظه اهداء دکترای تخصصی به حسن روحانی منتشر کرد.[۳۷] پیش از انقلاب پاریس، نوفل لو شاتو، ۱۳۵۷[۲۲]
حسن روحانی در آغاز جوانی، فعالیت سیاسی خود را با پیروی از آیتالله خمینی آغاز کرد. وی از سال ۱۳۴۴، سفرهای تبلیغی و سخنرانی علیه حکومت وقت را در شهرهای مختلف ایران آغاز نمود و در همان نخستین سفر، توسط مأموران حکومتی بازداشت شد.[۲۲]:۲۳۲ وی در طول سالهای مبارزه بارها دستگیر و ممنوعالمنبر شد.[۲۵]
روحانی در آبان ۱۳۵۶، در مراسم بزرگداشت مصطفی خمینی در مسجد ارک تهران، برای نخستین بار لقب «امام» را برای آیتالله خمینی (رهبر در تبعید نهضت اسلامی) بکار برد.[۳۸][۳۹][۲۲]:۳۷۵ با تحت تعقیب قرار گرفتن توسط ساواک، به توصیهٔ آیتالله بهشتی و مرتضی مطهری از کشور خارج شد[۲۲]:۳۸۵ و مدتی به سخنرانی و تبلیغ برای دانشجویان خارج از کشور پرداخت و پس از ورود خمینی به پاریس، به او پیوست.[۲۲]:۴۱۰
حسن روحانی پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، هنگامی که در اسکاتلند زندگی و تحصیل میکرده از سوی پلیس به ظن فعالیتهای سیاسی دستگیر شده است. پلیس بریتانیا در سال آخر رژیم پهلوی او را دستگیر و به بازداشتگاه منتقل کرده است.[۴۰] پس از انقلاب
با پیروزی انقلاب، حسن روحانی در نخستین اقدام در سال ۱۳۵۸، به ساماندهی ارتش آشفته و پادگانهای از هم پاشیده پرداخت.[۲۲]:۵۱۵ وی در ابتدای انقلاب که بحث مناظره با گروههای مارکسیتی داغ بود به نقد افکار آنها میپرداخت وی در مناظره با رهبر مجاهدین خلق آنها رامتهم ساخته که میخواهند به زور و به تحریف و به تقطیع (انتخاب گزینشی) آیات قرآن، مطالب مارکسیستی را از قرآن درآورند و قرآن را بر آنها منطبق سازند. برخلاف آنها که مبارزه با امپریالیزم را در دوستی با شوروی می دانند ما این را در انقلابمان ثابت کردیم که در برابر شوروی و آمریکا هر دو ایستادهایم.[۱] مجلس شورای اسلامی
حسن روحانی در سال ۱۳۵۹ به نمایندگی اولین دوره مجلس شورای اسلامی انتخاب شد و پنج دوره قانونگذاری به مدت بیست سال (از سال ۱۳۵۹ تا ۱۳۷۹) در مجلس حضور داشت. او نایب رئیس اول مجلس (در دورههای چهارم و پنجم) و رئیس کمیسیونهای دفاع (دورههای اول و دوم) و سیاست خارجی (دورههای چهارم و پنجم) بود. فرمان آغاز عملیات کربلای ۵[۴۱]:۷۵۵
حسن روحانی یکی از معروف ترین نمایندگان مجلس دوم بود که در سال ۱۳۶۴ با نخستوزیری میرحسین موسوی مخالفت کردند. ماجرایی جنجالی که باعث شد تا نمایندگان مخالف به گروه ۹۹ نفر معروف شوند.[۴۲]
روحانی کاندیدای انتخابات مجلس ششم در شهر تهران نیز بود و در فهرست «جامعه روحانیت مبارز و پیروان خط امام و رهبری» و چکاد آزاداندیشان (فهرستهای جناح راست) و کارگزاران سازندگی قرار داشت اما موفق به ورود به مجلس نشد.[۴۳] مسئولیتها در جنگ
در دوران جنگ ایران و عراق، روحانی مسئولیتهای متعددی، از جمله عضویت در شورای عالی دفاع (از سال ۱۳۶۱ تا ۱۳۶۷)، عضویت در شورای عالی پشتیبانی جنگ و رئیس کمیسیون اجرائی آن (از سال ۱۳۶۵ تا ۱۳۶۷)، معاونت فرماندهی جنگ (از سال ۱۳۶۲ تا ۱۳۶۴)، ریاست ستاد قرارگاه مرکزی خاتمالانبیاء (از سال ۱۳۶۴ تا ۱۳۶۶) و فرماندهی پدافند هوایی کل کشور (از سال ۱۳۶۴ تا ۱۳۷۰) را برعهده داشت. روحانی یکی از ۳ نفری بود که به نمایندگی از هاشمی رفسنجانی، در گفتگوهای پنهانی با مک فارلین شرکت داشت.[۴۴] روحانی بین سالهای ۱۳۶۷ تا ۱۳۶۸ به معاونت جانشین فرماندهی کل قوا منصوب شد.[۹][۲۵] بعد از پایان جنگ، حسن روحانی به همراه تعدادی از فرماندهان سپاه و ارتش، نشان درجه دو فتح[۴۵] و در مراسم دیگری در سالروز آزادسازی خرمشهر، به همراه جمعی دیگر از فرماندهان و مسؤولان پشتیبانی جنگ، نشان درجه یک نصر را از آیتالله خامنهای فرمانده کل قوا، دریافت کرد.[۴۶] عضویت و ریاست شورای سرپرستی سازمان صدا و سیما از سال ۱۳۵۹ تا سال ۱۳۶۲ نیز از دیگر مسئولیتهای وی در دوران پس از انقلاب بوده است.[۹][۲۵] مسئولیتها پس از اتمام جنگ در پوستر انتخابات اولین دوره مجلس شورای اسلامی
روحانی پس از بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و تشکیل نهاد شورای عالی امنیت ملی، سمت نمایندگی آیتالله خامنهای را در این شورا تاکنون در اختیار داشته[۸] و به مدت ۱۶ سال (از سال ۱۳۶۸ تا ۱۳۸۴) در دورههای ریاست جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی و سید محمد خاتمی دبیر شورای عالی امنیت ملی بوده است.[۴۷][۴۸] وی همچنین به مدت ۱۳ سال (از سال ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۶ و از ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۴) مشاور امنیت ملی رئیس جمهور وقت بوده است.[۹][۲۵]
روحانی از سال ۱۳۷۰ به عضویت مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب[۷] و تاکنون در این سمت فعالیت دارد.[۴۹] وی ریاست کمیسیون سیاسی-امنیتی-دفاعی این مجمع را نیز برعهده دارد.[۹][۲۵]
روحانی در انتخابات میاندورهای سومین دوره مجلس خبرگان رهبری در ۲۹ بهمن ۱۳۷۸، از حوزه انتخابیه استان سمنان به نمایندگی مجلس خبرگان رهبری انتخاب شد. در سال ۱۳۸۵ نیز به عنوان نماینده استان تهران به عضویت دورهٔ چهارم این مجلس برگزیده شد.[۶] سمتهای وی در مجلس خبرگان، ریاست کمیسیون سیاسی-اجتماعی این مجلس (از ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۵ و از ۱۳۹۲ تاکنون)[۵۰] و عضویت هیأت رئیسه و ریاست دفتر دبیرخانه این مجلس در تهران (از ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۷) بوده است.[۹][۲۵]
حسن روحانی در کنار مسئولیتهای اجرایی، به فعالیتهای علمی نیز پرداخته است. وی از سال ۱۳۷۴ تا ۱۳۷۸، عضو هیأت امنای دانشگاههای تهران و منطقه شمال بوده و از سال ۱۳۷۱، ریاست مرکز تحقیقات استراتژیک را برعهده دارد.[۹] وی با مرتبه علمی استاد پژوهشی،[۲۵] از ایشان کتب و مقالاتی به زبانهای فارسی، انگلیسی و عربی ترجمه شده است. سه فصلنامه علمی-پژوهشی به زبانهای فارسی و انگلیسی (فصلنامه راهبرد، فصلنامه بینالمللی روابط خارجی و فصلنامه Iranian Review of Foreign Affairs) با مدیر مسئولی وی منتشر میشود. دبیری شورای عالی امنیت ملی
حسن روحانی در ۲۲ آبان ۱۳۶۸ به عنوان نماینده رهبری در شورای عالی امنیت ملی منصوب شد.[۵۱] او از سال ۱۳۶۸ به مدت ۱۶ سال مسئولیت دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی را بر عهده داشت؛ سمتی که در دولت هاشمی به او رسید و در دولت خاتمی نیز ادامه یافت.[۴۷][۴۸] از جمله رخدادهای دوره تصدی وی، وقایع کوی دانشگاه تهران در سال ۱۳۷۸ بود، که او اعلام کرد تظاهرکنندگانی که به اموال عمومی خسارت زدهاند باید به عنوان دشمنان حکومت محاکمه شوند -جرمی که میتواند مجازات مرگ در پی داشته باشد.[۵۲] بازدید روحانی دبیر شورای عالی امنیت ملی از زلزلهزدگان بم در بیمارستان صحرایی ایالات متحده. بم، دیماه ۱۳۸۲ موضعگیری در برابر حوادث تیر ۷۸ در درستی مطالب این بخش از مقاله اختلافنظر وجود دارد.
لطفاً به گفتگوهای صفحهٔ بحث مراجعه کنید.
سخنرانی حسن روحانی در راهپیمایی ترتیب داده شده در ۲۳ تیر ۱۳۷۸ و پس از حمله به کوی دانشگاه تهران در ۱۸ تیر به دست شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی، یکی از مهمترین فرازهای حیات سیاسی اوست.[۵۳] روحانی در سخنان طولانی خود، حمله به کوی دانشگاه تهران را غیرقانونی و خلاف اصول اخلاقی و دینی دانست و با اشاره به مسئولیت شورای عالی امنیت ملی در ریشهیابی این حادثه، قول بررسی و شناسایی و سپردن عوامل آن به دست عدالت را داد. او در بخشی دیگر از سخنانش گفت: "من در همین جا لازم میدانم از دانشجویان عزیز بیدار، هوشیار و قهرمان تشکر و قدردانی کنم که با هوشیاری و با دید نافذشان تا متوجه شدند که این عناصر مفسد و معاند در کنار آنها قرار گرفتهاند، بلافاصله اعلام بیزاری و برائت کردند و خودشان را کنار کشیدند. این نشان هوشیاری و بیداری دانشجویان انقلابی و مسلمان و قهرمان ما است. افرادی که اتوبوس و اموال عمومی را آتش میزنند، آنها که ماشین بیتالمال را آتش میزنند و حتی اتومبیل شخصی افراد را از بین میبرند… بیتردید این افراد دشمن مردم ایران و ارزشهای این مرز و بوم هستند، این اوباش حتی به مساجد هم تعرض کردند. ادامه این وضع برای نظام ما کشور ما و ملت ما قابل تحمل نخواهد بود. دیروز نسبت به این عناصر دستور قاطع داده شد، دیروز غروب دستور قاطع صادر شد تا هر گونه حرکت این عناصر فرصتطلب، هر کجا که باشد با شدت و با قاطعیت برخورد شود و سرکوب شوند. مردم ما شاهد خواهند بود که از امروز نیروی انتظامی، نیروی قهرمان بسیج حاضر در صحنه، با این عناصر فرصتطلب و آشوبگر – اگر جرات ادامه حرکت مذبوحانه داشته باشند- چه خواهند کرد… آن عاملی که امروز ملت ما را متحد کرده است و پیوند ناگسستنی در ملت ما ایجاد کرده است، اسلام و [اسلامیت نظام] است و مظهر این اسلامیت، رهبری و مقام ولایت است… مسئله ولایت مظهر اقتدار ملی ما است…."[۵۴][۵۳]
مواضع روحانی در آن زمان بیشتر به عنوان اعلام جنگ و اجازهدادن به نیروهای سپاه پاسداران و بسیج جهت حمله به دانشگاهها تلقی شد و به گفتهٔ یکی از شاهدان پس از سخنان او نیروهای امنیتی وارد خوابگاهها شدند و به دانشجویان حمله کردند.[۵۵] سرلشکر رحیمصفوی بعدها در این باره گفت که در آن زمان پس از پیشآمدن یک درگیری لفظی، روحانی به نفع سپاه رأی داده است و گفته است: «سپاه باید بیاید؛ برای دفع فتنه تهران»[۵۶] متن مربوطه در ویکینبشته: سخنرانی حسن روحانی در راهپیمایی مردم تهران در ۲۳ تیر ماه ۷۸
روحانی در سال ۱۳۹۲، در گفتگویی با روزنامهٔ شرق دربارهٔ وقایع ۱۸ تیر اعلام کرد که تلاش آنها این بوده که بین دانشجویان و انتقادات دانشجویی با آشوبگران و اقدامات تخریبی تفکیک قائل شوند و هدف جمعشدن سریع ناامنی در تهران بوده است. به گفته روحانی «آشوب خیابانی» به صورت امنیتی حل نشد و «کاری که ما در ۱۸ تیر کردیم این بود که وقتی دیدیم مسأله به آشوب خیابانی تبدیل شد و دیگر بحث دانشجو و دانشگاه نیست، از خود مردم خواستیم بیایند و اعلام نظر کنند و ماجرا با حضور مردم در ۲۳ تیر تمام شد.» او اقدامات شورا در این وقایع را درست و خردورزانه دانست.[۵۷] ریاست گروه مذاکرهکننده در پرونده هستهای
دوران تصدی روحانی در پرونده هستهای از ۱۳۸۲/۷/۱۴ تا ۱۳۸۴/۵/۲۴ (۶۷۸ روز) بود. این دوران پس از طرح موضوع هستهای ایران در سطح بینالمللی و صدور قطعنامه شدیداللحن آژانس بینالمللی انرژی اتمی آغاز گردید. شورای حکام آژانس، نخست در خرداد ۱۳۸۲ طی یک بیانیه و سپس در شهریور همان سال طی قطعنامهای به پرونده هستهای ایران پرداخته و تلاش کرد تا تعهدات سختی را بر دوش ایران قرار دهد. در این هنگام که مقارن با پیروزی آمریکا در عراق و تشدید فضای جنگ در منطقه بود، جامعه جهانی دچار بحران و تنش بیسابقهای بود و نسبت به روند پیشرفتهای هستهای ایران نیز حساسیت خاصی به وجود آمده بود.[۱۱]:۱۲۰-۱۲۶ اولین مذاکره هستهای با سه کشور اروپایی، تهران (سعدآباد)، ۲۹ مهر ۱۳۸۲
با افزایش تنشها و با توجه به ناسازگاریهای موجود میان وزارت امور خارجه و سازمان انرژی اتمی، با پیشنهاد کمال خرازی وزیر امور خارجه و موافقت رئیس جمهور و همچنین سایر اعضای جلسه سران نظام، تصمیم گرفته میشود تا با تشکیل یک هسته قوی کارآمد سیاسی-فنی-حقوقی، مسئولیت مذاکرات برعهده حسن روحانی گذاشته شود تا با اختیارات ویژه، برنامه جامعی برای ادامه کار تهیه کند و هماهنگی لازم بین ارگانهای ذیربط را برقرار نماید. بدین ترتیب با حکم سید محمد خاتمی و تأیید سید علی خامنهای، حسن روحانی در تاریخ ۱۳۸۲/۷/۱۴ مسئول پرونده هستهای میشود[۱۱]:۱۳۸-۱۴۰ و از آن تاریخ، این پرونده بطور کامل به دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی محول میگردد. متعاقباً مذاکرات ایران با سه کشور اروپایی از تهران (سعدآباد) شروع و در ماههای بعد در بروکسل، ژنو و پاریس ادامه مییابد.
روحانی و تیم او که متشکل از دیپلماتهایی بودند که ولایتی و خرازی آنان را به عنوان بهترینهای وزارت امور خارجه معرفی کرده بودند،[۱۱]:۱۴۱،۱۰۹ به دلیل شرایط سیاسی-امنیتی و تبلیغاتی که علیه ایران بود، تاکتیک خود را بر گفتگو و اعتمادسازی استوار کردند. بدین صورت که در گام اول از گستردهشدن اتهامات و مجموعه مسائلی که علیه ایران مطرح میشد، ممانعت کردند تا از ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل جلوگیری شود. از این رو در مسیر اعتمادسازی، در چند مقطع، برخی فعالیتهای هستهای ایران بصورت داوطلبانه تعلیق شد.
اگرچه همزمان با اعتمادسازی، تثبیت حقوق ایران، کاستن فشارهای بینالمللی، ایجاد شکاف در غربیها و دور شدن از ارجاع پرونده به شورای امنیت،[۵۸][۵۹][۶۰] ایران توانست چرخه سوخت خود را تکمیل کرده و پیشرفتهای قابل توجهی بکند[۱۱]:۶۶۰-۶۶۷ ولی بعداً به تصمیمات دوران مسئولیت روحانی انتقادات فراوانی مطرح شد.[۶۱][۶۲][۶۳]
بعد از روی کار آمدن دولت احمدینژاد، حسن روحانی در تاریخ ۱۳۸۴/۵/۲۴ از سمت دبیری شورای عالی امنیت ملی، بعد از ۱۶ سال کنارهگیری کرد[۶۴][۶۵][۱۱]:۶۰۱،۵۹۴ و علی لاریجانی به عنوان دبیر جدید منصوب شد[۶۶][۶۷] و مسئولیت پرونده هستهای را برعهده گرفت. او نیز با سیاستهای دولت جدید کنار نیامد و در تاریخ ۱۳۸۶/۷/۲۸ استعفا داد و سعید جلیلی جایگزین وی شد.[۶۸] خاطرات هستهای نوشتار اصلی: امنیت ملی و دیپلماسی هستهای سالشمار حسن روحانی[نهفتن] ۱۳۲۷ • تولد در سرخه سمنان ۱۳۳۹ • شروع به تحصیل در حوزه علمیه صادقیه در سمنان ۱۳۴۰ • شروع به تحصیل در حوزه علمیه قم ۱۳۴۱ • بازداشت برای نخستین بار به دلیل پخش کردن اعلامیههای آیتالله خمینی در سمنان ۱۳۴۴ • سفرهای تبلیغی و سخنرانی علیه حکومت وقت ۱۳۴۷ • اخذ مدرک دیپلم متوسطه ۱۳۴۸ • شروع به تحصیل در دانشگاه تهران در رشته حقوق قضایی ۱۳۵۱ • دریافت مدرک کارشناسی در رشته حقوق قضایی ۱۳۵۶ • دادن لقب «امام» برای آیتالله خمینی در مراسم بزرگداشت مصطفی خمینی
خروج از کشور به خاطر تحت تعقیب قرار گرفتن توسط ساواک و نهایتا" پیوستن به آیتالله خمینی در پاریس ۱۳۵۷ • بازگشت به ایران در بهمنماه ۱۳۵۸ • ساماندهی ارتش آشفته و پادگانهای از هم پاشیده
• ورود به حزب جمهوری اسلامی تا سال ۱۳۶۶ ۱۳۵۹ • انتخاب به نمایندگی مجلس شورای اسلامی تا سال ۱۳۷۹ به تعداد پنج دوره قانونگذاری
• سرپرستی سازمان صدا و سیما تا سال ۱۳۶۲ ۱۳۶۱ • عضویت در شورای عالی دفاع تا سال ۱۳۶۷ ۱۳۶۲ • معاونت فرماندهی جنگ تا سال ۱۳۶۴ ۱۳۶۴ • ریاست ستاد قرارگاه مرکزی خاتمالانبیاء تا سال ۱۳۶۶
• فرماندهی پدافند هوایی کل کشور تا ۱۳۷۰ ۱۳۶۵ • عضویت در شورای عالی پشتیبانی جنگ و رئیس کمیسیون اجرائی آن تا ۱۳۶۷ ۱۳۶۶ • ورود به جامعه روحانیت مبارز تاکنون ۱۳۶۷ • معاونت جانشین فرماندهی کل قوا تا سال ۱۳۶۸ ۱۳۶۸ • دبیر شورای امنیت ملی تا سال ۱۳۸۴
• دریافت نشان درجه دو فتح و مشاور امنیت ملی رئیس جمهور تا سال ۱۳۷۶
• نماینده رهبر ایران در شورای عالی امنیت ملی تاکنون
• مشاور امنیت ملی رئیس جمهور تا سال ۱۳۷۶ ۱۳۷۰ • عضو و رئیس کمیسیون سیاسی-امنیتی-دفاعی مجمع تشخیص مصلحت نظام تاکنون ۱۳۷۱ • رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام تاکنون
• انتخاب به عنوان نایب رئیس مجلس شورای اسلامی تا سال ۱۳۷۹ ۱۳۷۳ • شروع به تحصیل در دانشگاه کلدونیان گلاسگو بریتانیا در رشته حقوق عمومی ۱۳۷۴ • اخذ مدرک کارشناسی ارشد در رشته حقوق عمومی
• عضو هیأت امنای دانشگاههای تهران و منطقه شمال تا سال ۱۳۷۸ ۱۳۷۶ • شروع به تحصیل در دانشگاه کلدونیان گلاسگو بریتانیا در رشته حقوق اساسی ۱۳۷۷ • اخذ مدرک دکتری (Ph.D) در رشته حقوق اساسی ۱۳۷۸ • نماینده مجلس خبرگان رهبری تاکنون
• موفقیت در انتخابات میاندورهای سومین دوره مجلس خبرگان رهبری از حوزه انتخابیه استان سمنان ۱۳۷۹ • دریافت نشان درجه یک نصر از آیتالله خامنهای و مشاور امنیت ملی رئیس جمهور تا سال ۱۳۸۴ ۱۳۸۰ • ریاست کمیسیون سیاسی-اجتماعی مجلس خبرگان تا سال ۱۳۸۵ ۱۳۸۲ • رئیس تیم هستهای و مذاکرهکننده ارشد ایران با سه کشور اروپایی آلمان، فرانسه و بریتانیا از ۱۳۸۲/۷/۱۴ تا ۱۳۸۴/۵/۲۴ ۱۳۸۵ • برگزیدگی به عنوان نماینده استان تهران در دورهٔ چهارم مجلس خبرگان رهبری، عضویت در هیأت رئیسه و ریاست دفتر دبیرخانه مجلس خبرگان تا سال ۱۳۸۷ ۱۳۸۶ • کسب پروانه وکالت از کانون وکلای دادگستری مرکز به عنوان وکیل پایه یک دادگستری ۱۳۹۰ • نوشتن کتاب امنیت ملی و دیپلماسی هستهای ۱۳۹۲ • ریاست کمیسیون سیاسی-اجتماعی مجلس خبرگان تاکنون
• انتخاب به عنوان هفتمین رئیس جمهور ایران
کتاب امنیت ملی و دیپلماسی هستهای که شرح عملکرد و نیز خاطرات دوران تصدی حسن روحانی به عنوان مسئول پرونده هستهای ایران و در مقام دبیری شورای عالی امنیت ملی است، چگونگی تصمیمگیری در ساختار سیاسی ایران، نقش نهادهای عالیرتبه در پرونده هستهای و تمام مراحل مذاکرات با اروپاییها را با ذکر مستندات روایت میکند. این خاطرات، جزئیات خواندنی و مهمی را شامل میشود که قضاوت درباره عملکرد این گروه و تصمیمهایی که مقامات و رهبران بلندپایه ایران طی آن گرفتهاند را ممکن میسازد.[۶۹]
انتشار این کتاب در دورانی که روحانی و تیم وی به «وادادگی در برابر کشورهای غربی» متهم میشوند و درحالیکه شاهد تشدید دامنه تحریمها و مشکلات سیاسی-اقتصادی ناشی از رویکرد اتمی و تصمیمات جانشینان او هستیم، نوعی پاسخ به تاریخ و حضور در برابر هیأت منصفه افکار عمومی است.[۶۹]
کتاب امنیت ملی و دیپلماسی هستهای، در دوازده فصل و هفت پیوست در ۱۲۰۹ صفحه نگارش شده و نخستین کتاب فراگیر در موضوع انرژی هستهای ایران است که تاکنون به چاپ رسیده و در دسته کتابهای تاریخ شفاهی ایران قرار میگیرد.
رویکرد مردمی به این کتاب انگیزهای برای چاپ چندباره آن در هنگامه کوتاهی شده و در زمستان ۱۳۹۱ برای بار پنچم چاپ گردید.[۷۰][۷۱] گزیدهای از این کتاب نیز تحت عنوان «روایت تدبیر و امید» همراه با تصاویری از مذاکرات در ۵۵۲ صفحه، در اسفند ۱۳۹۱ منتشر شده است. شیخ دیپلمات
گرچه حسن روحانی به عنوان رئیس شورای سرپرستی سازمان صدا و سیما، رئیس کمیسیونهای دفاع و سیاست خارجی مجلس و پس از آن با مقام نایب رئیسی مجلس و دبیری شورای عالی امنیت ملی، در نقش یک دیپلمات، ظاهر شده و دیدارها و گفتگوهای پرشماری را با سران کشورهای بیگانه تجربه کرده بود ولی ریاست و حضور او در نشستهای هستهای بود که انگیزهای گردید تا به وی عنوان «شیخ دیپلمات» را دادند.
« اینکه به من عنوان دیپلمات یا سیاستمدار یا عنوان مشابه دیگری لقب میدهند، شاید به این دلیل است که من هشت سال در مجلس رئیس کمیسیون سیاست خارجی و شانزده سال دبیر شورای عالی امنیت ملی بودم و در این مدت ملاقاتهای خارجی فراوان و گاهی سفرهای خارجی داشتم و به مدت ۲۲ ماه مسئول پرونده هستهای بودم شاید همه اینها زمینه شد تا به من عنوان دیپلمات داده شود. » حسن روحانی در گفتگو با خبرگزاری ایلنا[۷۲]
این عنوان برای نخستین بار در آبان ۱۳۸۲ در تیتر صفحه اول روزنامه نوپای شرق نقش بست[۷۳][۷۴] و بعد از آن بارها در رسانههای داخلی و خارجی فارسیزبان تکرار شد و به نظر برای همیشه برای او ماندگار شد. روحانی تنها شیخ عضو تیم مذاکرهکننده هستهای ایران تا به امروز بوده است.
انتخابات ریاست جمهوری یازدهم نوشتار اصلی: حسن روحانی در انتخابات ریاستجمهوری ایران (۱۳۹۲) مقاله مرتبط: روزشمار حسن روحانی از برگزیدگی تا تنفیذ حکم ریاستجمهوری
حسن روحانی، در روز ۲۲ فروردین ۹۲، با شعار «دولت تدبیر و امید» در میان هوادارانش رسماً اعلام کاندیداتوری کرد.[۱۲][۱۳] در این همایش که با حضور جمعی از حامیان و مسؤولین برگزار شد، یاسر و فاطمه، فرزندان هاشمی رفسنجانی نیز حضور داشتند.
روحانی که پیشتر اعلام کرده بود مستقل میآید،[۷۵] در همایش اعلام کاندیداتوری خود گفت: رئیس جمهوری باید مسئولیت را به عهده بگیرد که ملی باشد نه حزبی.[۱۲][۷۶] وی تدوین «منشور حقوق شهروندی» را از جمله اولویتهای خود در صورت انتخاب برای ریاست جمهوری عنوان کرد و گفت: دولت من، دولت تدبیر و امید است و گفتمان آن، "نجات اقتصاد، احیای اخلاق و تعامل با جهان" است.[۷۷][۷۶] در ۳۱ اردیبهشت ۹۲، حسن روحانی به همراه ۷ نامزد دیگر برای انتخابات ریاست جمهوری تأیید صلاحیت شدند.[۷۸]
در ۷ خرداد ۹۲، پس از آنکه حسن روحانی در برنامه زنده تلویزیونی، کلیدی را به عنوان «کلید تدبیر» به مردم نشان داد، ستاد انتخاباتی وی اعلام کرد که «کلید» نماد ستاد انتخاباتی اوست.[۷۹]
« بعد از پایان انتخابات ریاست جمهوری که الحق مردم در این راه سنگ تمام گذاشتند و شکوهی آفریدند و صحنهای را خلق کردند که حتی دشمنان را به حیرت وادار کرد، هیچکس نتوانست در این انتخابات زیبا و با شکوه در داخل و خارج تردید کند. » حسن روحانی، سخنرانی در مجلس تیر ۱۳۹۲[۸۰]
حسن روحانی در ۱۱ خرداد ۹۲ در حسینیهٔ جماران، در میان خیل هوادارانش که شعار «درود بر خاتمی، سلام بر روحانی»، «درود بر هاشمی، سلام بر روحانی»، «(به عربی: صلي علي محمد) بوی بهشتی آمد» و «سران در حصر ما آزاد باید گردند» حضور یافت و در سخنانی اظهار داشت که «افتخار مربوط به فناوری هستهای از آن دولت اصلاحات و دولت سازندگی است و عدهای تازه به دوران رسیده بر سفره آماده نشستهاند». روحانی در پایان اعلام کرد که «یک کلمه به صورت مبهم بگویم: امسال یعنی سال ۹۲، سال ۸۸ نخواهد شد، شما را از صندوق رأی دور نکنند.»[۸۱] پس از سخنرانی و به دنبال برخی شعارها در حمایت از سید محمد خاتمی و علیاکبر هاشمی رفسنجانی، سه تن از اعضای ستاد روحانی دستگیر شدند. کمی بعد ستاد حسن روحانی و محمدرضا عارف در بیانیههایی جداگانه این عمل نیروی انتظامی را محکوم کرده و خواهان آزادی جوانان دستگیر شده، گشتند.[۸۲] در اولین مستند تبلیغاتی حسن روحانی، سید محمد خاتمی پس از چهار سال در رسانه ملی دیده شد.[نیازمند منبع] در این مستند که بخشهایی از آن به حضور هاشمی رفسنجانی، سید محمد خاتمی و حجتالاسلام محمدی گلپایگانی در میتینگ تبلیغاتی حسن روحانی اختصاص داشت، خاتمی و هاشمی رفسنجانی به حمایت از عملکرد وی در شورای عالی امنیت ملی و در رابطه با مذاکرات هستهای پرداختند.[۸۳] سفر انتخاباتی به مشهد در تاریخ ۲۲ خرداد ۱۳۹۲
در سومین مناظره انتخاباتی ۱۳۹۲، محمدباقر قالیباف، اظهار داشت که روحانی زمانی که شورای عالی امنیت ملی بوده است، به دانشجویان برای برگزاری یادبود کوی دانشگاه مجوز نداده است. اما روحانی در جواب گفت:«شما میگفتید اجازه دهید دانشجویان بیایند، به شکل گازانبری برای آنها برنامه دارید و کار را تمام میکنید، اما من گفتم راه این نیست، اگر میخواهید اینها را به خیابان بیاورید و بعد گازانبری اینها را محاصره کنید و برایشان پرونده درست کنید این کار را نکنید. اگر میخواهید مجوز بدهید باید آزاد بگذارید، نقطه آغاز و مقصد مشخص باشد و تظاهرات بکنند.»، قالیباف نیز در پاسخ او گفت که این حرف گازانبری که روحانی میگوید درست نیست و ادامه داد «من در مقابل لباسشخصیها ایستادم و گفتم کسی خلاف قانون نکند و هزینهاش را دادم. حرفم این بود که آن زمان میگفتم به دفتر تحکیم اجازه بدهیم طبق قانون احزاب تجمع کنند»[۸۴] مهدی امینی زاده، عضو سابق شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت، همان شب طی مصاحبهای، اظهارات محمدباقر قالیباف درباره حوادث کوی دانشگاه را تکذیب کرد.[۸۵][۸۶] جمهوری اسلامی ایران
سیاست و حکومت ایران
ارکان نظام جمهوری اسلامی ایران[نمایش] قانون اساسی رهبری
سید علی خامنهای مجلس خبرگان رهبری
محمدرضا مهدوی کنی مجمع تشخیص مصلحت نظام
علی اکبر هاشمی رفسنجانی قوای سه گانه قوه مجریه قوه مقننه قوه قضائیه نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران ستاد کل نیروهای مسلح ارتش جمهوری اسلامی ایران سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران رهبر و نهادهای وابسته[نمایش] بیت رهبری نمایندگی ولی فقیه در دانشگاهها نمایندگی ولی فقیه در سپاه پاسداران مجمع تشخیص مصلحت نظام دادگاه ویژه روحانیت صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی ستاد اجرایی فرمان امام (ره) کمیته امداد امام خمینی شورای سیاستگذاری ائمه جمعه شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی سازمان تبلیغات اسلامی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی سازمان اوقاف و امور خیریه سازمان حج و زیارت آستان قدس رضوی
عباس واعظ طبسی دولت (قوه مجریه)[نمایش] رئیس جمهور
محمود احمدی نژاد معاون اول رئیس جمهور
محمدرضا رحیمی
وزارتخانهها وزارت امور اقتصادی و دارایی
سید شمسالدین حسینی وزارت کشور
مصطفی محمدنجار وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات
محمدحسن نامی وزارت امور خارجه
علیاکبر صالحی وزارت اطلاعات
حیدر مصلحی وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی
محمدحسن طریقت منفرد وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح
احمد وحیدی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
سید محمد حسینی وزارت دادگستری
مرتضی بختیاری وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی
اسدالله عباسی وزارت راه و شهرسازی
علی نیکزاد وزارت صنعت، معدن و تجارت
مهدی غضنفری وزارت نفت
رستم قاسمی وزارت ورزش و جوانان
محمد عباسی
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران محمود بهمنی قوه مقننه[نمایش] شورای نگهبان مجلس شورای اسلامی کمیسیونهای تخصصی مجلس شورای اسلامی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی دیوان محاسبات کشور قوه قضائیه[نمایش] دیوان عالی کشور دیوان عدالت اداری دادستانی کل کشور سازمان بازرسی کل کشور سازمان قضایی نیروهای مسلح سازمان ثبت اسناد و املاک کشور شوراهای عالی[نمایش] شورای عالی انقلاب فرهنگی شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران شورای عالی استانها شورای عالی مناطق آزاد تجاری - صنعتی شورای عالی فضای مجازی رهبران[نمایش] سید روحالله خمینی حسین علی منتظری (قائم مقام سابق رهبری) سید علی خامنهای روسای جمهوری[نمایش] ابوالحسن بنیصدر محمدعلی رجایی سید علی خامنهای اکبر هاشمی رفسنجانی سید محمد خاتمی محمود احمدینژاد حسن روحانی نخست وزیران[نمایش] مهدی بازرگان محمدعلی رجایی محمدجواد باهنر محمدرضا مهدوی کنی میرحسین موسوی (آخرین) روسای مجلس شورای اسلامی[نمایش] اکبر هاشمی رفسنجانی(دوره اول و دوم و یک سال از دوره سوم) مهدی کروبی(سه سال دوره سوم و دوره ششم) علی اکبر ناطق نوری(دوره چهارم و پنجم) غلامعلی حدادعادل (دوره هفتم) علی اردشیرلاریجانی(دوره هشتم) رؤسای قوه قضائیه[نمایش] سید محمد حسینی بهشتی سید عبدالکریم موسوی اردبیلی محمد یزدی محمود هاشمی شاهرودی صادق لاریجانی حکومت محلی و شوراها[نمایش] فرمانداری شهرداری شورای شهر شورای محلات دهداری شورای روستا
انتخاباتها[نمایش]
آخرین:
انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۹۲)
پیش رو:
انتخابات مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۴-۱۳۹۵)
نمایش • بحث • ویرایش
در روز ۱۸ خرداد ۱۳۹۲ میتینگ انتخاباتی حسن روحانی با حضور هزاران نفر در داخل و اطراف ورزشگاه شهید شیرودی با مجریگری رضا رشیدپور برگزار شد. ستاد وی به پوشش ناکافی این رخداد در صدا و سیما اعتراض کرد.[۸۷]
در روز ۱۹ خرداد ۱۳۹۲ یک خبرگزاری و یک وبگاه اصولگرا، خبری مبنی بر احتمال بررسی مجدد صلاحیت روحانی و احتمال رد صلاحیت وی در جلسهٔ بیستم خرداد شورای نگهبان منتشر کردند که روز بعد عباسعلی کدخدایی سخنگوی شورای نگهبان این خبر را تکذیب کرد. حسن روحانی در پاسخ به سوال خبرنگاری که پرسیده بود آیا احتمال رد صلاحیت وی توسط شورای نگهبان وجود دارد، پاسخی نداد و فقط لبخند زد.[۸۸][۸۹][۹۰][۹۱]
در نیمه شب ۲۰ خرداد ۱۳۹۲، محمدرضا عارف، دیگر کاندیدای اصلاح طلبان از ادامه رقابتها انصراف داد و هاشمی رفسنجانی، سید محمد خاتمی، سید حسن خمینی، و علیاکبر ناطق نوری طی صدور اطلاعیه تحت عنوان جبهه اعتدالگرایان، از کاندیداتوری حسن روحانی رسماً حمایت کردند.[۹۲] ساعتی بعد دختر آیتالله خمینی، زهرا مصطفوی، نیز که پیش از این در نامهای به سید علی خامنهای تجدید نظر در رد صلاحیت هاشمی رفسنجانی را درخواست کرده بود، طی بیانیهای از سوی جمعیت زنان جمهوری اسلامی ایران، رسماً از کاندیداتوری حسن روحانی حمایت کرد.[۹۳] به دنبال انصراف عارف از ادامهٔ کاندیداتوری، روحانی ضمن صدور بیانیهای از وی تشکر کرد. چند ساعت بعد هاشمی رفسنجانی نیز در جمع جوانان فعال سیاسی اصلاحطلب و اصولگرا رسماً اظهار داشت که با احترام نسبت به همهٔ نامزدها به حسن روحانی رأی خواهد داد.[۹۴] پس از هاشمی، محمد شریعتمداری نیز رسماً از کاندیداتوری حسن روحانی حمایت کرده و از محمدرضا عارف تشکر کرد.[۹۵] در شبانگاه سهشنبه، بیست و یکم خرداد ۱۳۹۲، مجمع روحانیون مبارز طی صدور بیانیهای ضمن تشکر از انصراف محمدرضا عارف رسماً از کاندیداتوری حسن روحانی حمایت کرد.[۹۶] جمع کثیری از هنرمندان و فرهنگیان و ۲۵۵ تن از اساتید دانشگاههای کشور نیز طی صدور بیانیههایی جداگانه حمایت خود را از وی اعلام کردند. آیتالله یوسف صانعی، سید هادی خامنهای و مصطفی معین از حامیان بعدی روحانی بوند. در روز رأی گیری پس از آن که محمدرضا عارف رأی خود را در صندوق انداخت، اعلام کرد که به نفع حسن روحانی از رقابتها کنار کشیده است.[۹۷] روحانی روز ۲۴ خرداد ۱۳۹۲ با حضور در مسجد امام رضا در شهر ری رأی خود را به صندوق انداخت.[۹۸]
حسن روحانی بنا بر اطلاعیه وزارت کشور که در ۲۵ خرداد ۱۳۹۲ منتشر شد با کسب ۱۸٬۶۱۳٬۳۲۹ رای در یازدهمین انتخابات ریاست جمهوری در ایران (۵۰٫۷٪ کل آرا) رسماً" به عنوان هفتمین رییس جمهور ایران برگزیده شد.[۹۹] مواضع و دیدگاههای سیاسی موضعگیری و سیاست داخلی نوشتار اصلی: دیدگاههای حسن روحانی در سیاست داخلی
دیدگاههای حسن روحانی در خصوص سیاست داخلی؛ تاکید بر فراجناحی بودن و شایستهسالار محوری کابینه، عدم تعهد دولت به احزاب و جناحهای مختلف و وامدار نبودن به آنها، تثبیت جامعه به سمت رسانههای داخلی و خوشآمدگویی به تکثر و تنوع دیدگاهها و دوری گزیدن از هر گونه خودسری؛ افراط و تفریط میباشد.[۱۰۰]وی همچنین وعده داده است تا انجمن صنفی روزنامهنگاران را فعال نماید.[۱۰۱] تحصن مجلس ششم
روحانی تحصن نمایندگان مجلس ششم را «نشانگر نهاد جدید دمکراتیک ایران و اعتراض یک نهاد به عملکرد یک نهاد دیگر» دانست و گفت این بحثها ثابت میکند ایران کشور آزادیست.[۱۰۲] انتخابات سال ۸۸
او در مصاحبه با روزنامه شرق، حوادث پس از انتخابات ۸۸، را تا روز جمعه ۲۹ خرداد ۸۸ و بعد از آن متفاوت دانست و گفت اعتراضات پس از آن روز میبایست به شیوه دیگری طرح میشد و همه مسائل به قانون سپرده میشد. اصولگرایان با اشاره به سخنرانی او در ۲۳ تیر ۷۸ او را به سکوت متهم میکردند.[۱۰۳]
حسن روحانی در طی مصاحبهای با یک خبرگزاری دربارهٔ راهپیمایی ۹ دی سال ۸۸ گفت: "در ۹ دی مردم میخواستند به دشمنان انقلاب بگویند که برای همیشه پایبند به آرمان هستیم و همواره با انقلاب خواهیم ماند. اقدام فتنه گران در روز ۲۵ بهمن به بهانه حمایت از مردم تونس و مصر اقدامی خطرناک و حساب شده برای سوء استفاده دشمنان بود که توسط رهبری معظم و با حضور حماسی مردم خنثی شد".[۱۰۴][۱۰۵] دانشگاه و احزاب
حسن روحانی معتقد است دانشجویان باید بار فقدان احزاب فعال را بکشند و همچنین دانشگاهها بهتر است به شکلی فعال عمل کنند. وی در اواخر سال ۱۳۹۱ از شکسته شدن فضای کنونی دانشگاهها و فعالتر شدن در حوزه سیاسی و همچنین افراطیگرایی برخی جریانات دانشجویی انتقاد کرده بود. وی معتقد است که همواره جریانهای افراطی در دانشگاهها وجود داشته است و گاهی احساسات بر عقل و تدبیر پیروز میشده است و مشکلات را عملاً دو چندان میکرده است. وی میگوید بایستی شرایطی را فراهم کنیم تا قانونگرایی در جامعه حکمفرما شود. این کار نیز با تدبیر و مدیریت میسر است. حالا شرایط ایران عادی نیست، بلکه شرایط فوقالعاده است؛ و لذا بهتر است، جدا از اندیشههای صرف اصلاحطلبانه و یا اصولگرایانه، بیشتر به فکر زدودن مشکلات ملت باشیم.[۱۰۶] رابطه با دیگر قوا
حسن روحانی درباره تعامل قوه مجریه با دو قوه دیگر میگوید «تعامل و رابطه رئیس مجریه با دو قوه قضاییه و مقننه چارچوبش همانی میباشد که قانون اساسی ما وضع کرده است و همان است که مطلوب مردم است. این تعامل رابطهای است که منافع مردم را تامین میکند هنگامی که تعامل بین قوا به گونهای باشد که مردم احساس بکنند منافع آنها کمتر مد نظر است خدایی نکرده با یک مسایلی شخصی یا بخشی مطرح میشود این همانجایی است که مردم را نگران میکند.»[۱۰۷] رسانه و مطبوعات
حسن روحانی میگوید خواسته دولت این است که رسانهها یک طرفه عمل نکنند و از آنجا که احزاب ما به آن صورت فعایت ندارند، قسمتی از فعالیت احزاب بر عهده رسانهها میباشد. در این میان این رسانهها هستند که با کار خود ناظر پی در پی بر حکومت و به خصوص دولت هستند. وی بر این باور است نقد دلسوزانه رسانهها میتواند به نظام و دولت یاری برساند. وی وعده داده است که ارتباط خوبی مابین رسانهها و دولت در دولت تدبیر و امید برقرار خواهد شد و ارتباط دولت با رسانهها دو طرفه خواهد بود.[۱۰۸] موضعگیری و سیاست خارجی نوشتار اصلی: دیدگاههای حسن روحانی در سیاست خارجی
خلاصه گفتمان سیاست خارجی حسن روحانی؛ آرمانخواهی واقعگرایانه، قدرتجویی بینالمللی محاسبهگرانه، تعامل با نظم بینالمللی، موازنه قدرت بر اساس مفهوم اعتدال، تنشزدایی به ویژه با همسایگان و رویکرد هزینه-فایده میباشد.[۱۰۹] حسن روحانی درباره هدف ورودش به انتخابات ریاست جمهوری گفته بود «ما برای اینکه به اهداف ملی دست پیدا کنیم و برای اینکه کشور را از تحریم ظالمانه نجات دهیم و برای اینکه روابطمان را با دنیا براساس تعامل سازنده بنیانگذاری کنیم در این عرصه ورود کردهایم.»[۱۱۰] رابطه با آمریکا
وی درباره رابطه با آمریکا میگوید رابطه ایران با آمریکا مسئله پیچیده و دشواری است؛ ساده نیست. زخم کهنهای وجود دارد که باید درمان شود. دنبال افزایش تنش نخواهیم بود. عقل سلیم هم حکم میکند دولت و کشور به فکر آینده باشند و ترمیم گذشته. هرگونه سخن گفتن با آمریکاباید بر مبنای منافع و احترام متقابل و از موضع برابر باشد.[۱۱۱]روابط امروز ایران با آمریکا در حد دشمنی و تخاصم است، باید سعی کنیم این حد را با برنامهریزی و تدبیر پایین آوریم و حداقل روابط را از دشمنی به تنش برسانیم. در وضعیت کنونی قادر نیستیم بگوییم با آمریکا میخواهیم تنشزدایی کنیم زیرا امروز بحث تهدید و تخاصم است. در ۸ یا ۱۰ سال پیش میشد اما امروز در مرحله دیگری قرار گرفتهایم.[۱۱۲] پرونده هستهای نوشتار اصلی: دیدگاهها و سیاست حسن روحانی در پرونده هستهای و تحریمها
سیاست حسن روحانی در مساله هستهای ایران، تلاش برای خروج پرونده ایران از شورای امنیت در کنار تکمیل فناوری هستهای در کشور است.[۱۱۳] حسن روحانی میگوید هم برای ایران و هم برای دشمنان و کشورهای غربی تنها روش، گفتگو و مذاکره است. مقصود دولت بایستی در نهایت این باشد که تحریمها زدوده شود؛ چرا که به سود ملت ما نمیباشد. اینکه در کدام نشست و به چه شکل موضوع لغو تحریمها را مطرح کنیم، یک تاکتیک مذاکراتی است. باید مقداری راهکارها و لحن و ادبیاتمان تغییر کند. ضمن اینکه به نظم جهانی انتقاداتی دارم اما به معنی تقابل با دنیا هم نیست. باید به نوعی با دنیا در تعامل باشیم که هزینههایمان را کاهش دهیم و خود را به مقاصدی که در سند چشمانداز است نزدیک کنیم. اگر غرب حقیقتا" به دنبال اعتماد نسبت به فعالیتهای هستهای ایران است روشی جز مذاکره ندارد و ما هم برای نیل به حقوقمان و شکستن تحریمها و گذر از مسیری که اکنون دشمن برای ما به وجود آورده است مذاکره بهترین روش است. در جهان سیاست خارجی نیاز است به دنبال یارگیری باشیم. در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی ۳۵ کشور وجود دارد که باید از میان آنها یارگیری کنیم تا به مقصودمان برسیم. حسن روحانی گفته است بایستی اسلوبی را برگزینیم که ایران را به هدفش برساند نه راهی که تکبیرآفرین باشد. یکی از مجالهایی که برای آمریکاییها موجود است در صحنه ۱+۵ است. اگر آنها قصد دارند در خصوص پرونده هستهای سخن بگویند مذاکرات فرصت مناسبی است، اما اینکه آمریکا به جلسات میآید و سختگیری و مقاومت نابجا میکند فرصتی است که از دست میرود.[۱۱۴] او معتقد است دوره تعلیق غنی سازی گذشته است ولی باید اعتماد بینالمللی برای غنی سازی ایران را جلب کرد.[۱۰۲] بحران سوریه
حسن روحانی در مورد جنگ داخلی سوریه گفته است: حل معضلات سوریه بر عهده مردم سوریه است. تصمیمگیر نهایی نسبت به عاقبت سوریه؛ ملت سوریه است. البته ما با تروریسم، جنگ داخلی و دخالتهای کشورهای دیگر موافق نیستیم. دولت کنونی سوریه باید به عنوان دولت در نظر همه کشورهای جهان باشد. در انتخاباب ۲۰۱۴ نظر ملت سوریه هر چه بود، حاکم خواهد شد. وی بر لزوم حضور دولت کنونی (بشار اسد) تا انتخابات ۲۰۱۴ تاکید کرد.[۱۱۵][۱۱۶] اقتصاد نوشتارهای اصلی: دیدگاههای اقتصادی حسن روحانی، دیدگاههای حسن روحانی درباره اشتغال و بیکاری، و دیدگاههای حسن روحانی درباره یارانه
دیدگاههای اقتصادی حسن روحانی رئیس جمهور منتخب ایران در بلند مدت توسعه اقتصادی و در کوتاه مدت افزایش قدرت خرید خانوارها، رشد تولید ملی، افزایش کافی سرمایهگذاری، اجرایی شدن سیاستهای کلی اصل ۴۴ قانون اساسی و بهتر شدن فضای کسبوکار میباشد.[۱۱۷] حسن روحانی معتقد است در کوتاه مدت، بهتر شدن وضع اقتصادی مردم باید با افزایش قدرت خرید خانوارها و کم شدن فاصله درآمدی دهکهای بالا و پایین محقق شود. وی کسب این اهداف را در گرو تولید ثروت ملی و توزیع عادلانه ثروت ملی میداند. حسن روحانی بر این باور است که اگر ثروت ملی تولید نشود، باید فقر توزیع شود. وی میگوید تولید ثروت ملی باعث افزایش درآمد واقعی سرانه میگردد و توزیع عادلانه ثروت ملی با هدف افزایش کمکهای مستقیم و غیرمستقیم به اقشار کمدرآمد میباشد. روحانی مقصود اقتصادی دولت تدبیر و امید را در دوره ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۶، افزایش درآمد واقعی خانوارهای ایرانی و افزایش کمکهای مستقیم و غیرمستقیم به اقشار کمدرآمد برشمرده است.[۱۱۸] او گام اول دولت خود را احیای سازمان مدیریت و برنامه خوانده است. حسن روحانی به توزیع بهینه یارانهها، کنترل نقدینگی و تورم، افزایش رشد اقتصادی، کاهش واردات اعتقاد دارد.[۱۱۹]
حسن روحانی گفته است با توجه به آثار مخرب تورم در اقتصاد خانوار و در سطح ملی، مهار تورم با جدیت و با چهار روش در «دولت تدبیر و امید» دنبال خواهد شد.[۱۲۰]
وی اعتقاد دارد که در کنار یارانه نقدی باید یارانه کالایی نیز به دهکهای پایین جامعه داده شود، چراکه در دولت تدبیر و امید، هدف این است که در بخش اقتصادی، آرامش به مردم داده شود و مردم برای کالاهای اساسی خود نگران نباشند. وی با تاکید بر اینکه صدقه گرفتن افتخار نیست، بلکه صدقه دادن افتخار است، گفت: ما باید به نحوی حرکت کنیم که وضع مالی مردم خوب شود تا مالیات دهند و در واقع به سمتی برویم که دست دولت به سمت ملت دراز باشد نه برعکس آن.[۱۲۱] سیاستهای اجتماعی و فرهنگی نوشتار اصلی: دیدگاههای اجتماعی و فرهنگی حسن روحانی ورزش
حسن روحانی میگوید «ورزش بسیار مهم است ورزش یک امر حاشیهای نیست ورزش حرفهای و قهرمانی هم سر جای خودش اهمیت دارد وقتی که در مسابقات بین المللی قهرمانان ما حضور پیدا میکنند گاهی اعتماد ملی هم درست میکند وقتی میبینند ورزشکاران ما با چه قدرتی با چه روحیهای وارد عمل میشوند آثار معنوی هم دارد ورزش آثار اخلاقی و دینی دارد ورزش حرفهای برای ما امروز یک ضرورت از نظر غرور ملی و کشوری هست و اهمیت دارد و باید به آن توجه ویژه بشود مخصوصا" در ورزشهایی که جوانهای ما توجه ویژه نسبت به آن دارند.»[۱۲۲] حسن روحانی بر این باور است ورزش محتاج نگاهی استراتژیک از سوی دولت است و در عین حال سیاسی کردن آن را هم به هیچ وجه صلاح نمیداند. وی میگوید من اساساً ورزش را یکی از موارد تقویت همبستگی جامعه میدانم.[۱۲۳] اقوام
حسن روحانی بارها در مناظرات و بیانیههای خود درباره موضوع پرداختن به مطالبات اقلیتهای قومی و مذهبی اظهار نظر کرد. وی در بیانیه شماره ۳ که اختصاصاً در این رابطه بود، برنامههای خود را در این باره در ۱۰ بند توضیح داد. از جمله موضوعاتی که به آنها اشاره کرده تدریس زبان مادری ایرانیان (کردی، آذری، عربی و...) بطور رسمی در سطوح مدارس و دانشگاهها دراجرای کامل اصل ۱۵ قانون اساسی است.[۱۲۴] روحانی همچنین بر تبعیض وارده بر اقوام و تغییر نگاه امنیتی نسبت به اقوام و فرهنگهای ایرانی نیز تاکید کرد. او همچنین در سفرهای استانی اش نشستهای اختصاصی با سران اقوام همچون دیداری اختصاصی با مردم عرب در اهواز داشت. پیش از آن نیز شیوخ عرب اهواز را در میتینگ انتخاباتی اش به تهران دعوت کرد و با آنها گفتگو کرد.[۱۲۵] روحانی بر این باور است که اقوام این سرزمین از لحاظ حقوقی و شهروندی با یکدیگر برابر خواهند بود.[۱۲۶] جوانان
روحانی اعتقاد دارد جوانان باید خود را فرزندان جامعه روحانیت و روحانیون بدانند. وی میگوید بایستی توجه داشته باشیم که سر و کار ما با ظاهر و جسم جوانان نیست بلکه با اندیشه ایشان است و جز با راه سعه صدر و قول سدید راه دیگری موجود نیست.[۱۲۷] حسن روحانی گفته بود روزی که همه جوانهای ما شاغل بودند و بیکار نبودند آن روز جشن میگیریم.[۱۲۸] وی برای جوانان راهکارهایی مثل تغییر زیربنایی نگاه به امور جوانان، به کارگیری و همیاری همه مردم به ویژه جوانان در امور کشوری، پیگیری راهکارهای ارتباط مستقیم جوانان با مسئولان و تشخیص صحیح و دقیق احتیاجات جوانان و به و جود آوردن پل ارتباطی بین نسلها با توجه به مقتضیات زمان را پیشنهاد داده است.[۱۲۹] گرایش و طبقه بندی سیاسی
حسن روحانی عضو جامعه روحانیت مبارز که متعلق به اصولگرایان میباشد است .
وی در دوره اصلاحات، محافظهکار و اصولگرا قلمداد میشد اما پس از کنارهگیری از دبیری شورای امنیت ملی به سیاستمداری منتقد تبدیل شد و از محمود احمدی نژاد انتقادهای شدیدی کرد.[۱۳۰]
وی در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۲ رسماً از سوی اکبر هاشمی رفسنجانی وهمچنین سید محمد خاتمی و جریان اصلاح طلبی حمایت شد.[۱۳۱][۱۳۲]
وی میگوید «من یک اعتدال گرا هستم و با اصولگرایان و اصلاح طلبان معتدل آشنایی دارم و با آنان در ارتباطم و در این ۳۰ سال تفکراتم تغییر نکرده و افراط گرا نبودم. من همیشه با اصولگرایان و اصلاحطلبان آشنا و نزدیک بوده و کار کردهام، امروز نیز این مسیر را طی میکنم؛ در این سی و چند سال مسیر و خطم تغییر نکرده و هیچگاه افراط گرا نبودم لذا امروز نیز نماینده کسانی هستم که اعتدال را دوست دارند.»[۱۳۳]
نگارخانه
۱۲ مرداد ۱۳۹۲ قبلی محمود احمدینژاد دبیر شورای عالی امنیت ملی مشغول به کار
۲۲ مهر ۱۳۶۸ – ۲۴ مرداد ۱۳۸۴ رئیس جمهور اکبر هاشمی رفسنجانی
سید محمد خاتمی بعدی علی لاریجانی نماینده مجلس خبرگان رهبری مشغول به کار تاریخ انتصاب
۲۹ بهمن ۱۳۷۸ حوزه انتخاباتی استان سمنان (دورهٔ سوم)
استان تهران (دورهٔ جهارم) عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام مشغول به کار تاریخ انتصاب
۱۸ اردیبهشت ۱۳۷۰ رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک مشغول به کار تاریخ انتصاب
۱۰ مرداد ۱۳۷۱ قبلی سید محمد موسوی خوئینیها نایب رئیس مجلس شورای اسلامی مشغول به کار
۷ خرداد ۱۳۷۱ – ۶ خرداد ۱۳۷۹ قبلی بهزاد نبوی بعدی سید محمدرضا خاتمی نماینده مجلس شورای اسلامی مشغول به کار
۷ خرداد ۱۳۵۹ – ۶ خرداد ۱۳۷۹ حوزه انتخاباتی استان سمنان (دورهٔ ۱)
استان تهران (دورهٔ ۲، ۳، ۴، ۵) اطلاعات شخصی تولد ۲۱ آبان ۱۳۲۷
۱۲ نوامبر ۱۹۴۸(۱۹۴۸-11-۱۲) (۶۴ سال)
سرخه، سمنان، ایران احزاب سیاسی جامعه روحانیت مبارز[۱] دیگر وابستگیهای سیاسی حزب جمهوری اسلامی
(۱۳۵۷-۱۳۶۶) مادر علمی دانشگاه کلدونین گلاسگو
دانشگاه تهران
حوزه علمیه قم دین اسلام شیعه دوازده امامی وبگاه rouhani.ir
حسن روحانی (با نام پیشین حسن فریدون[۲]؛ زادهٔ ۲۱ آبان ۱۳۲۷[۳]در سرخهٔ شهرستان سمنان[۴]) مجتهد[۵] ، سیاستمدار، حقوقدان و رئیس جمهور منتخب ایران است. وی نماینده مردم استان تهران در مجلس خبرگان رهبری از سال ۱۳۷۸، [۶] عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام از سال ۱۳۷۰، [۷] عضو و نماینده علی خامنهای، رهبر کنونی ایران در شورای عالی امنیت ملی از سال ۱۳۶۸[۸] و رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام از سال ۱۳۷۱ است.[۹] وی همچنین دانشآموخته دانشگاه کلدونین گلاسگو میباشد.[۱۰]
وی نایب رئیس مجلس شورای اسلامی در دوره چهارم و دوره پنجم و دبیر شورای عالی امنیت ملی از سال ۱۳۶۸ تا ۱۳۸۴ بوده است.[۹] او در این سمت، رئیس تیم هستهای و مذاکرهکننده ارشد ایران با سه کشور اروپایی آلمان، فرانسه و بریتانیا در مورد برنامه هستهای ایران بود.[۱۱]:۱۳۸
در ۲۲ فروردین ۱۳۹۲، حسن روحانی با شعار «دولت تدبیر و امید» و اعتدال گرایی، نماد کلید و رنگ بنفش برای انتخابات ریاست جمهوری رسماً اعلام نامزدی کرد.[۱۲][۱۳] وی در ۱۷ اردیبهشت، با حضور در ستاد انتخابات وزارت کشور، نام خود را برای رقابت ۲۴ خرداد ثبت کرد.[۱۴][۱۵] سرانجام وی با اعلام وزارت کشور با کسب ۱۸٬۶۱۳٬۳۲۹ رأی رسماً به عنوان هفتمین رئیس جمهوری اسلامی ایران برگزیده شد.[۱۶] محتویات ۱ زندگی و تحصیلات ۲ پیش از انقلاب ۳ پس از انقلاب ۳.۱ مجلس شورای اسلامی ۳.۱.۱ مسئولیتها در جنگ ۳.۱.۲ مسئولیتها پس از اتمام جنگ ۴ دبیری شورای عالی امنیت ملی ۴.۱ موضعگیری در برابر حوادث تیر ۷۸ ۵ ریاست گروه مذاکرهکننده در پرونده هستهای ۶ خاطرات هستهای ۷ شیخ دیپلمات ۸ انتخابات ریاست جمهوری یازدهم ۹ مواضع و دیدگاههای سیاسی ۹.۱ موضعگیری و سیاست داخلی ۹.۲ موضعگیری و سیاست خارجی ۹.۳ اقتصاد ۹.۴ سیاستهای اجتماعی و فرهنگی ۱۰ گرایش و طبقه بندی سیاسی ۱۱ نگارخانه ۱۲ آثار ۱۳ پانویس ۱۴ پیوند به بیرون زندگی و تحصیلات
حسن روحانی در سال ۱۳۲۷ در شهرستان سرخه در استان سمنان زاده شد. پدر وی حاج اسدالله فریدون در بازار سمنان مغازه داشت و نماینده آیتالله بروجردی بود[۱۷] و به سبب مبارزات علنی علیه رژیم پهلوی، نخستینبار در سال ۱۳۴۱ دستگیر و به زندان افتاد و به دلیل استمرار مبارزات تا پیروزی انقلاب اسلامی بیش از ۲۰ بار دستگیر و زندانی شد.[۱۸] پدر و مادرش (سکینه پیوندی[۱۹]) پیش از تولد حسن صاحب یک پسر و یک دختر میشوند که هر دو در کودکی درگذشتند. وی یک برادر و سه خواهر کوچکتر از خود هم دارد. برادرش حسین فریدون (روحانی) در نخستین روزهای پیروزی انقلاب فرماندار نیشابور و روزگاری فرماندار کرج بود، سپس سفیر جمهوری اسلامی ایران در مالزی شد و چند سال هم از سفرای ایران در سازمان ملل متحد بود و سپس مشاور وزیر امور خارجه شد. سه خواهرش طوبی، فاطمه و طاهره نام دارند که هر سه ازدواج کردهاند.[۲۰] در نوجوانی
بنا به گفته حسن روحانی وی از یازده سالگی با کار در دوره تابستان با کشاورزی و قالیبافی مخارج تحصیلش را تامین میکرد.[۲۱]
وی دوره ابتدایی را در سرخه و فراگیری دروس دینی را از سال ۱۳۳۹، نخست در حوزه علمیه صادقیه در سمنان آغاز[۲۲]:۵۵ و سپس در سال ۱۳۴۰ در حوزه علمیه قم ادامه داد.[۲۲]:۷۶ وی از دروس و مباحث اساتیدی چون سید محمد محقق داماد، شیخ مرتضی حائری، سید محمدرضا گلپایگانی، سلطانی، محمد فاضل لنکرانی، محمد بهشتی و مرتضی مطهری و شیخ محمد شاهآبادی بهره برد.[۲۲]:۸۱[۲۳]او همزمان در سال ۱۳۴۸ به دانشگاه تهران راه یافت و در سال ۱۳۵۱ دانشنامه لیسانس خود را در مقطع کارشناسی در رشته حقوق قضایی اخذ کرد.[۲۲]:۳۰۹-۳۱۲
حسن روحانی با ادامه تحصیل در بریتانیا، مدرک کارشناسی ارشد (M.Phil) در رشته حقوق عمومی به تاریخ ۱۹۹۵ میلادی (۱۳۷۳-۱۳۷۴) و دانشنامه دکتری (Ph.D) در رشته حقوق اساسی را از دانشگاه کلدونین گلاسگو به تاریخ ۱۹۹۸ میلادی (۱۳۷۶-۱۳۷۷) دریافت کرد.[۲۴][۹][۲۵][۲۶]وی با کسب پروانه وکالت از کانون وکلای دادگستری مرکز در سال ۱۳۸۶، وکیل پایه یک دادگستری شد.[۲۷][۲۸] حوزه / دانشگاه مقطع / رشته سال شروع سال اتمام عنوان پایاننامه پیوند به پایاننامه حوزه علمیه قم سطح چهار / فقه و اصول ۱۳۴۰ ۱۳۵۷ - - دانشگاه تهران کارشناسی / حقوق قضایی ۱۳۴۸ ۱۳۵۱ - - دانشگاه کلدونین گلاسگو کارشناسی ارشد / حقوق عمومی ۱۳۶۹ ۱۳۷۴ The Islamic Legislative Power پیوند به صفحهٔ پایاننامه کارشناسی ارشد حسن فریدون دانشگاه کلدونین گلاسگو دکترا / حقوق اساسی ۱۳۷۴ ۱۳۷۸ The Flexibility of Shariah; Islamic Law[۲۹] پیوند به صفحهٔ پایاننامه دکتری حسن فریدون
حسن روحانی دارای مرتبه علمی استاد پژوهشی مرکز تحقیقات استراتژیک میباشد.
او دارای ۳ پسر و ۲ دختر است که یکی از پسران وی درگذشته است. یکی از دختران حسن روحانی در اتریش زندگی میکند. اطلاعات چندانی از همسر روحانی در دست نیست و گفته میشود خانهدار است و به فعالیت سیاسی و یا اجتماعی چندانی مشغول نیست.[۳۰] بررسیها در مورد مدرک تحصیلی
در ۵ و ۸ بهمن ۱۳۹۱، وبگاه ایران الکشن واچ، درباره مدرک دکتری حسن روحانی گمانه زنیهایی را مطرح کرده[۳۱][۳۲] که براساس استعلام از دانشگاه گلاسگو میباشد، در حالی که روحانی با نام خانوادگی قبلی خود "فریدون" در دانشگاه کلدونیان گلاسگو تحصیل کرده که دانشگاه دیگری است.[۲۵] در وبگاه هرالد اسکاتلند، در اخبار آرشیوی، نام حسن روحانی با فامیلی قبلیاش (حسن فریدون Hassan Feridon) در لیست دورهای دانشآموختگان دانشگاه کلدونیان گلاسگو دیده میشود.[۳۳]نام پدر حسن روحانی، اسدالله فریدون و برادرش حسین فریدون است.[۳۴]
در تاریخ ۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۲، ایران الکشن واچ در پاسخ به ایمیل مرکز تحقیقات استراتژیک، ضمن اعلام نام صحیح دانشگاه، نماگرفتهایی را از وبگاه آن مرکز ارائه داده و مدعی شد که تحقیق و بررسی آنها موجب شده تا بیوگرافی رسمی حسن روحانی در وبگاه آن مرکز تصحیح شود. ایران الکشن واچ، این مطلب را با گذشت ۳۲ روز از دریافت توضیحات و اعتراض آن مرکز منتشر کرد.[۳۵]
در تاریخ ۲۷ خرداد ۱۳۹۲، وبگاه رسمی دانشگاه کلدونیان گلاسگو اعلام کرد که رئیس جمهور آینده ایران در گذشته با نام حسن فریدون در آن دانشگاه تحصیل کرده و مدرک کارشناسی ارشد و دکتری خود را به ترتیب در سالهای ۱۹۹۵ و ۱۹۹۹ اخذ کرده است. سوالاتی که مطرح است این است که ایشان در آن سالها مسئولیتهای متعدد و مهمی داشته که نمیتوانسته است کشور را ترک کند و چگونه بدون اقامت مدرک فوق لیسانس و دکترا گرفته است.[۲۴][۳۶]
در تاریخ ۲۷ تیر ۱۳۹۲،دانشگاه کلدونیان گلاسگو رسما ویدئویی را از لحظه اهداء دکترای تخصصی به حسن روحانی منتشر کرد.[۳۷] پیش از انقلاب پاریس، نوفل لو شاتو، ۱۳۵۷[۲۲]
حسن روحانی در آغاز جوانی، فعالیت سیاسی خود را با پیروی از آیتالله خمینی آغاز کرد. وی از سال ۱۳۴۴، سفرهای تبلیغی و سخنرانی علیه حکومت وقت را در شهرهای مختلف ایران آغاز نمود و در همان نخستین سفر، توسط مأموران حکومتی بازداشت شد.[۲۲]:۲۳۲ وی در طول سالهای مبارزه بارها دستگیر و ممنوعالمنبر شد.[۲۵]
روحانی در آبان ۱۳۵۶، در مراسم بزرگداشت مصطفی خمینی در مسجد ارک تهران، برای نخستین بار لقب «امام» را برای آیتالله خمینی (رهبر در تبعید نهضت اسلامی) بکار برد.[۳۸][۳۹][۲۲]:۳۷۵ با تحت تعقیب قرار گرفتن توسط ساواک، به توصیهٔ آیتالله بهشتی و مرتضی مطهری از کشور خارج شد[۲۲]:۳۸۵ و مدتی به سخنرانی و تبلیغ برای دانشجویان خارج از کشور پرداخت و پس از ورود خمینی به پاریس، به او پیوست.[۲۲]:۴۱۰
حسن روحانی پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، هنگامی که در اسکاتلند زندگی و تحصیل میکرده از سوی پلیس به ظن فعالیتهای سیاسی دستگیر شده است. پلیس بریتانیا در سال آخر رژیم پهلوی او را دستگیر و به بازداشتگاه منتقل کرده است.[۴۰] پس از انقلاب
با پیروزی انقلاب، حسن روحانی در نخستین اقدام در سال ۱۳۵۸، به ساماندهی ارتش آشفته و پادگانهای از هم پاشیده پرداخت.[۲۲]:۵۱۵ وی در ابتدای انقلاب که بحث مناظره با گروههای مارکسیتی داغ بود به نقد افکار آنها میپرداخت وی در مناظره با رهبر مجاهدین خلق آنها رامتهم ساخته که میخواهند به زور و به تحریف و به تقطیع (انتخاب گزینشی) آیات قرآن، مطالب مارکسیستی را از قرآن درآورند و قرآن را بر آنها منطبق سازند. برخلاف آنها که مبارزه با امپریالیزم را در دوستی با شوروی می دانند ما این را در انقلابمان ثابت کردیم که در برابر شوروی و آمریکا هر دو ایستادهایم.[۱] مجلس شورای اسلامی
حسن روحانی در سال ۱۳۵۹ به نمایندگی اولین دوره مجلس شورای اسلامی انتخاب شد و پنج دوره قانونگذاری به مدت بیست سال (از سال ۱۳۵۹ تا ۱۳۷۹) در مجلس حضور داشت. او نایب رئیس اول مجلس (در دورههای چهارم و پنجم) و رئیس کمیسیونهای دفاع (دورههای اول و دوم) و سیاست خارجی (دورههای چهارم و پنجم) بود. فرمان آغاز عملیات کربلای ۵[۴۱]:۷۵۵
حسن روحانی یکی از معروف ترین نمایندگان مجلس دوم بود که در سال ۱۳۶۴ با نخستوزیری میرحسین موسوی مخالفت کردند. ماجرایی جنجالی که باعث شد تا نمایندگان مخالف به گروه ۹۹ نفر معروف شوند.[۴۲]
روحانی کاندیدای انتخابات مجلس ششم در شهر تهران نیز بود و در فهرست «جامعه روحانیت مبارز و پیروان خط امام و رهبری» و چکاد آزاداندیشان (فهرستهای جناح راست) و کارگزاران سازندگی قرار داشت اما موفق به ورود به مجلس نشد.[۴۳] مسئولیتها در جنگ
در دوران جنگ ایران و عراق، روحانی مسئولیتهای متعددی، از جمله عضویت در شورای عالی دفاع (از سال ۱۳۶۱ تا ۱۳۶۷)، عضویت در شورای عالی پشتیبانی جنگ و رئیس کمیسیون اجرائی آن (از سال ۱۳۶۵ تا ۱۳۶۷)، معاونت فرماندهی جنگ (از سال ۱۳۶۲ تا ۱۳۶۴)، ریاست ستاد قرارگاه مرکزی خاتمالانبیاء (از سال ۱۳۶۴ تا ۱۳۶۶) و فرماندهی پدافند هوایی کل کشور (از سال ۱۳۶۴ تا ۱۳۷۰) را برعهده داشت. روحانی یکی از ۳ نفری بود که به نمایندگی از هاشمی رفسنجانی، در گفتگوهای پنهانی با مک فارلین شرکت داشت.[۴۴] روحانی بین سالهای ۱۳۶۷ تا ۱۳۶۸ به معاونت جانشین فرماندهی کل قوا منصوب شد.[۹][۲۵] بعد از پایان جنگ، حسن روحانی به همراه تعدادی از فرماندهان سپاه و ارتش، نشان درجه دو فتح[۴۵] و در مراسم دیگری در سالروز آزادسازی خرمشهر، به همراه جمعی دیگر از فرماندهان و مسؤولان پشتیبانی جنگ، نشان درجه یک نصر را از آیتالله خامنهای فرمانده کل قوا، دریافت کرد.[۴۶] عضویت و ریاست شورای سرپرستی سازمان صدا و سیما از سال ۱۳۵۹ تا سال ۱۳۶۲ نیز از دیگر مسئولیتهای وی در دوران پس از انقلاب بوده است.[۹][۲۵] مسئولیتها پس از اتمام جنگ در پوستر انتخابات اولین دوره مجلس شورای اسلامی
روحانی پس از بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و تشکیل نهاد شورای عالی امنیت ملی، سمت نمایندگی آیتالله خامنهای را در این شورا تاکنون در اختیار داشته[۸] و به مدت ۱۶ سال (از سال ۱۳۶۸ تا ۱۳۸۴) در دورههای ریاست جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی و سید محمد خاتمی دبیر شورای عالی امنیت ملی بوده است.[۴۷][۴۸] وی همچنین به مدت ۱۳ سال (از سال ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۶ و از ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۴) مشاور امنیت ملی رئیس جمهور وقت بوده است.[۹][۲۵]
روحانی از سال ۱۳۷۰ به عضویت مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب[۷] و تاکنون در این سمت فعالیت دارد.[۴۹] وی ریاست کمیسیون سیاسی-امنیتی-دفاعی این مجمع را نیز برعهده دارد.[۹][۲۵]
روحانی در انتخابات میاندورهای سومین دوره مجلس خبرگان رهبری در ۲۹ بهمن ۱۳۷۸، از حوزه انتخابیه استان سمنان به نمایندگی مجلس خبرگان رهبری انتخاب شد. در سال ۱۳۸۵ نیز به عنوان نماینده استان تهران به عضویت دورهٔ چهارم این مجلس برگزیده شد.[۶] سمتهای وی در مجلس خبرگان، ریاست کمیسیون سیاسی-اجتماعی این مجلس (از ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۵ و از ۱۳۹۲ تاکنون)[۵۰] و عضویت هیأت رئیسه و ریاست دفتر دبیرخانه این مجلس در تهران (از ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۷) بوده است.[۹][۲۵]
حسن روحانی در کنار مسئولیتهای اجرایی، به فعالیتهای علمی نیز پرداخته است. وی از سال ۱۳۷۴ تا ۱۳۷۸، عضو هیأت امنای دانشگاههای تهران و منطقه شمال بوده و از سال ۱۳۷۱، ریاست مرکز تحقیقات استراتژیک را برعهده دارد.[۹] وی با مرتبه علمی استاد پژوهشی،[۲۵] از ایشان کتب و مقالاتی به زبانهای فارسی، انگلیسی و عربی ترجمه شده است. سه فصلنامه علمی-پژوهشی به زبانهای فارسی و انگلیسی (فصلنامه راهبرد، فصلنامه بینالمللی روابط خارجی و فصلنامه Iranian Review of Foreign Affairs) با مدیر مسئولی وی منتشر میشود. دبیری شورای عالی امنیت ملی
حسن روحانی در ۲۲ آبان ۱۳۶۸ به عنوان نماینده رهبری در شورای عالی امنیت ملی منصوب شد.[۵۱] او از سال ۱۳۶۸ به مدت ۱۶ سال مسئولیت دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی را بر عهده داشت؛ سمتی که در دولت هاشمی به او رسید و در دولت خاتمی نیز ادامه یافت.[۴۷][۴۸] از جمله رخدادهای دوره تصدی وی، وقایع کوی دانشگاه تهران در سال ۱۳۷۸ بود، که او اعلام کرد تظاهرکنندگانی که به اموال عمومی خسارت زدهاند باید به عنوان دشمنان حکومت محاکمه شوند -جرمی که میتواند مجازات مرگ در پی داشته باشد.[۵۲] بازدید روحانی دبیر شورای عالی امنیت ملی از زلزلهزدگان بم در بیمارستان صحرایی ایالات متحده. بم، دیماه ۱۳۸۲ موضعگیری در برابر حوادث تیر ۷۸ در درستی مطالب این بخش از مقاله اختلافنظر وجود دارد.
لطفاً به گفتگوهای صفحهٔ بحث مراجعه کنید.
سخنرانی حسن روحانی در راهپیمایی ترتیب داده شده در ۲۳ تیر ۱۳۷۸ و پس از حمله به کوی دانشگاه تهران در ۱۸ تیر به دست شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی، یکی از مهمترین فرازهای حیات سیاسی اوست.[۵۳] روحانی در سخنان طولانی خود، حمله به کوی دانشگاه تهران را غیرقانونی و خلاف اصول اخلاقی و دینی دانست و با اشاره به مسئولیت شورای عالی امنیت ملی در ریشهیابی این حادثه، قول بررسی و شناسایی و سپردن عوامل آن به دست عدالت را داد. او در بخشی دیگر از سخنانش گفت: "من در همین جا لازم میدانم از دانشجویان عزیز بیدار، هوشیار و قهرمان تشکر و قدردانی کنم که با هوشیاری و با دید نافذشان تا متوجه شدند که این عناصر مفسد و معاند در کنار آنها قرار گرفتهاند، بلافاصله اعلام بیزاری و برائت کردند و خودشان را کنار کشیدند. این نشان هوشیاری و بیداری دانشجویان انقلابی و مسلمان و قهرمان ما است. افرادی که اتوبوس و اموال عمومی را آتش میزنند، آنها که ماشین بیتالمال را آتش میزنند و حتی اتومبیل شخصی افراد را از بین میبرند… بیتردید این افراد دشمن مردم ایران و ارزشهای این مرز و بوم هستند، این اوباش حتی به مساجد هم تعرض کردند. ادامه این وضع برای نظام ما کشور ما و ملت ما قابل تحمل نخواهد بود. دیروز نسبت به این عناصر دستور قاطع داده شد، دیروز غروب دستور قاطع صادر شد تا هر گونه حرکت این عناصر فرصتطلب، هر کجا که باشد با شدت و با قاطعیت برخورد شود و سرکوب شوند. مردم ما شاهد خواهند بود که از امروز نیروی انتظامی، نیروی قهرمان بسیج حاضر در صحنه، با این عناصر فرصتطلب و آشوبگر – اگر جرات ادامه حرکت مذبوحانه داشته باشند- چه خواهند کرد… آن عاملی که امروز ملت ما را متحد کرده است و پیوند ناگسستنی در ملت ما ایجاد کرده است، اسلام و [اسلامیت نظام] است و مظهر این اسلامیت، رهبری و مقام ولایت است… مسئله ولایت مظهر اقتدار ملی ما است…."[۵۴][۵۳]
مواضع روحانی در آن زمان بیشتر به عنوان اعلام جنگ و اجازهدادن به نیروهای سپاه پاسداران و بسیج جهت حمله به دانشگاهها تلقی شد و به گفتهٔ یکی از شاهدان پس از سخنان او نیروهای امنیتی وارد خوابگاهها شدند و به دانشجویان حمله کردند.[۵۵] سرلشکر رحیمصفوی بعدها در این باره گفت که در آن زمان پس از پیشآمدن یک درگیری لفظی، روحانی به نفع سپاه رأی داده است و گفته است: «سپاه باید بیاید؛ برای دفع فتنه تهران»[۵۶] متن مربوطه در ویکینبشته: سخنرانی حسن روحانی در راهپیمایی مردم تهران در ۲۳ تیر ماه ۷۸
روحانی در سال ۱۳۹۲، در گفتگویی با روزنامهٔ شرق دربارهٔ وقایع ۱۸ تیر اعلام کرد که تلاش آنها این بوده که بین دانشجویان و انتقادات دانشجویی با آشوبگران و اقدامات تخریبی تفکیک قائل شوند و هدف جمعشدن سریع ناامنی در تهران بوده است. به گفته روحانی «آشوب خیابانی» به صورت امنیتی حل نشد و «کاری که ما در ۱۸ تیر کردیم این بود که وقتی دیدیم مسأله به آشوب خیابانی تبدیل شد و دیگر بحث دانشجو و دانشگاه نیست، از خود مردم خواستیم بیایند و اعلام نظر کنند و ماجرا با حضور مردم در ۲۳ تیر تمام شد.» او اقدامات شورا در این وقایع را درست و خردورزانه دانست.[۵۷] ریاست گروه مذاکرهکننده در پرونده هستهای
دوران تصدی روحانی در پرونده هستهای از ۱۳۸۲/۷/۱۴ تا ۱۳۸۴/۵/۲۴ (۶۷۸ روز) بود. این دوران پس از طرح موضوع هستهای ایران در سطح بینالمللی و صدور قطعنامه شدیداللحن آژانس بینالمللی انرژی اتمی آغاز گردید. شورای حکام آژانس، نخست در خرداد ۱۳۸۲ طی یک بیانیه و سپس در شهریور همان سال طی قطعنامهای به پرونده هستهای ایران پرداخته و تلاش کرد تا تعهدات سختی را بر دوش ایران قرار دهد. در این هنگام که مقارن با پیروزی آمریکا در عراق و تشدید فضای جنگ در منطقه بود، جامعه جهانی دچار بحران و تنش بیسابقهای بود و نسبت به روند پیشرفتهای هستهای ایران نیز حساسیت خاصی به وجود آمده بود.[۱۱]:۱۲۰-۱۲۶ اولین مذاکره هستهای با سه کشور اروپایی، تهران (سعدآباد)، ۲۹ مهر ۱۳۸۲
با افزایش تنشها و با توجه به ناسازگاریهای موجود میان وزارت امور خارجه و سازمان انرژی اتمی، با پیشنهاد کمال خرازی وزیر امور خارجه و موافقت رئیس جمهور و همچنین سایر اعضای جلسه سران نظام، تصمیم گرفته میشود تا با تشکیل یک هسته قوی کارآمد سیاسی-فنی-حقوقی، مسئولیت مذاکرات برعهده حسن روحانی گذاشته شود تا با اختیارات ویژه، برنامه جامعی برای ادامه کار تهیه کند و هماهنگی لازم بین ارگانهای ذیربط را برقرار نماید. بدین ترتیب با حکم سید محمد خاتمی و تأیید سید علی خامنهای، حسن روحانی در تاریخ ۱۳۸۲/۷/۱۴ مسئول پرونده هستهای میشود[۱۱]:۱۳۸-۱۴۰ و از آن تاریخ، این پرونده بطور کامل به دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی محول میگردد. متعاقباً مذاکرات ایران با سه کشور اروپایی از تهران (سعدآباد) شروع و در ماههای بعد در بروکسل، ژنو و پاریس ادامه مییابد.
روحانی و تیم او که متشکل از دیپلماتهایی بودند که ولایتی و خرازی آنان را به عنوان بهترینهای وزارت امور خارجه معرفی کرده بودند،[۱۱]:۱۴۱،۱۰۹ به دلیل شرایط سیاسی-امنیتی و تبلیغاتی که علیه ایران بود، تاکتیک خود را بر گفتگو و اعتمادسازی استوار کردند. بدین صورت که در گام اول از گستردهشدن اتهامات و مجموعه مسائلی که علیه ایران مطرح میشد، ممانعت کردند تا از ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل جلوگیری شود. از این رو در مسیر اعتمادسازی، در چند مقطع، برخی فعالیتهای هستهای ایران بصورت داوطلبانه تعلیق شد.
اگرچه همزمان با اعتمادسازی، تثبیت حقوق ایران، کاستن فشارهای بینالمللی، ایجاد شکاف در غربیها و دور شدن از ارجاع پرونده به شورای امنیت،[۵۸][۵۹][۶۰] ایران توانست چرخه سوخت خود را تکمیل کرده و پیشرفتهای قابل توجهی بکند[۱۱]:۶۶۰-۶۶۷ ولی بعداً به تصمیمات دوران مسئولیت روحانی انتقادات فراوانی مطرح شد.[۶۱][۶۲][۶۳]
بعد از روی کار آمدن دولت احمدینژاد، حسن روحانی در تاریخ ۱۳۸۴/۵/۲۴ از سمت دبیری شورای عالی امنیت ملی، بعد از ۱۶ سال کنارهگیری کرد[۶۴][۶۵][۱۱]:۶۰۱،۵۹۴ و علی لاریجانی به عنوان دبیر جدید منصوب شد[۶۶][۶۷] و مسئولیت پرونده هستهای را برعهده گرفت. او نیز با سیاستهای دولت جدید کنار نیامد و در تاریخ ۱۳۸۶/۷/۲۸ استعفا داد و سعید جلیلی جایگزین وی شد.[۶۸] خاطرات هستهای نوشتار اصلی: امنیت ملی و دیپلماسی هستهای سالشمار حسن روحانی[نهفتن] ۱۳۲۷ • تولد در سرخه سمنان ۱۳۳۹ • شروع به تحصیل در حوزه علمیه صادقیه در سمنان ۱۳۴۰ • شروع به تحصیل در حوزه علمیه قم ۱۳۴۱ • بازداشت برای نخستین بار به دلیل پخش کردن اعلامیههای آیتالله خمینی در سمنان ۱۳۴۴ • سفرهای تبلیغی و سخنرانی علیه حکومت وقت ۱۳۴۷ • اخذ مدرک دیپلم متوسطه ۱۳۴۸ • شروع به تحصیل در دانشگاه تهران در رشته حقوق قضایی ۱۳۵۱ • دریافت مدرک کارشناسی در رشته حقوق قضایی ۱۳۵۶ • دادن لقب «امام» برای آیتالله خمینی در مراسم بزرگداشت مصطفی خمینی
خروج از کشور به خاطر تحت تعقیب قرار گرفتن توسط ساواک و نهایتا" پیوستن به آیتالله خمینی در پاریس ۱۳۵۷ • بازگشت به ایران در بهمنماه ۱۳۵۸ • ساماندهی ارتش آشفته و پادگانهای از هم پاشیده
• ورود به حزب جمهوری اسلامی تا سال ۱۳۶۶ ۱۳۵۹ • انتخاب به نمایندگی مجلس شورای اسلامی تا سال ۱۳۷۹ به تعداد پنج دوره قانونگذاری
• سرپرستی سازمان صدا و سیما تا سال ۱۳۶۲ ۱۳۶۱ • عضویت در شورای عالی دفاع تا سال ۱۳۶۷ ۱۳۶۲ • معاونت فرماندهی جنگ تا سال ۱۳۶۴ ۱۳۶۴ • ریاست ستاد قرارگاه مرکزی خاتمالانبیاء تا سال ۱۳۶۶
• فرماندهی پدافند هوایی کل کشور تا ۱۳۷۰ ۱۳۶۵ • عضویت در شورای عالی پشتیبانی جنگ و رئیس کمیسیون اجرائی آن تا ۱۳۶۷ ۱۳۶۶ • ورود به جامعه روحانیت مبارز تاکنون ۱۳۶۷ • معاونت جانشین فرماندهی کل قوا تا سال ۱۳۶۸ ۱۳۶۸ • دبیر شورای امنیت ملی تا سال ۱۳۸۴
• دریافت نشان درجه دو فتح و مشاور امنیت ملی رئیس جمهور تا سال ۱۳۷۶
• نماینده رهبر ایران در شورای عالی امنیت ملی تاکنون
• مشاور امنیت ملی رئیس جمهور تا سال ۱۳۷۶ ۱۳۷۰ • عضو و رئیس کمیسیون سیاسی-امنیتی-دفاعی مجمع تشخیص مصلحت نظام تاکنون ۱۳۷۱ • رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام تاکنون
• انتخاب به عنوان نایب رئیس مجلس شورای اسلامی تا سال ۱۳۷۹ ۱۳۷۳ • شروع به تحصیل در دانشگاه کلدونیان گلاسگو بریتانیا در رشته حقوق عمومی ۱۳۷۴ • اخذ مدرک کارشناسی ارشد در رشته حقوق عمومی
• عضو هیأت امنای دانشگاههای تهران و منطقه شمال تا سال ۱۳۷۸ ۱۳۷۶ • شروع به تحصیل در دانشگاه کلدونیان گلاسگو بریتانیا در رشته حقوق اساسی ۱۳۷۷ • اخذ مدرک دکتری (Ph.D) در رشته حقوق اساسی ۱۳۷۸ • نماینده مجلس خبرگان رهبری تاکنون
• موفقیت در انتخابات میاندورهای سومین دوره مجلس خبرگان رهبری از حوزه انتخابیه استان سمنان ۱۳۷۹ • دریافت نشان درجه یک نصر از آیتالله خامنهای و مشاور امنیت ملی رئیس جمهور تا سال ۱۳۸۴ ۱۳۸۰ • ریاست کمیسیون سیاسی-اجتماعی مجلس خبرگان تا سال ۱۳۸۵ ۱۳۸۲ • رئیس تیم هستهای و مذاکرهکننده ارشد ایران با سه کشور اروپایی آلمان، فرانسه و بریتانیا از ۱۳۸۲/۷/۱۴ تا ۱۳۸۴/۵/۲۴ ۱۳۸۵ • برگزیدگی به عنوان نماینده استان تهران در دورهٔ چهارم مجلس خبرگان رهبری، عضویت در هیأت رئیسه و ریاست دفتر دبیرخانه مجلس خبرگان تا سال ۱۳۸۷ ۱۳۸۶ • کسب پروانه وکالت از کانون وکلای دادگستری مرکز به عنوان وکیل پایه یک دادگستری ۱۳۹۰ • نوشتن کتاب امنیت ملی و دیپلماسی هستهای ۱۳۹۲ • ریاست کمیسیون سیاسی-اجتماعی مجلس خبرگان تاکنون
• انتخاب به عنوان هفتمین رئیس جمهور ایران
کتاب امنیت ملی و دیپلماسی هستهای که شرح عملکرد و نیز خاطرات دوران تصدی حسن روحانی به عنوان مسئول پرونده هستهای ایران و در مقام دبیری شورای عالی امنیت ملی است، چگونگی تصمیمگیری در ساختار سیاسی ایران، نقش نهادهای عالیرتبه در پرونده هستهای و تمام مراحل مذاکرات با اروپاییها را با ذکر مستندات روایت میکند. این خاطرات، جزئیات خواندنی و مهمی را شامل میشود که قضاوت درباره عملکرد این گروه و تصمیمهایی که مقامات و رهبران بلندپایه ایران طی آن گرفتهاند را ممکن میسازد.[۶۹]
انتشار این کتاب در دورانی که روحانی و تیم وی به «وادادگی در برابر کشورهای غربی» متهم میشوند و درحالیکه شاهد تشدید دامنه تحریمها و مشکلات سیاسی-اقتصادی ناشی از رویکرد اتمی و تصمیمات جانشینان او هستیم، نوعی پاسخ به تاریخ و حضور در برابر هیأت منصفه افکار عمومی است.[۶۹]
کتاب امنیت ملی و دیپلماسی هستهای، در دوازده فصل و هفت پیوست در ۱۲۰۹ صفحه نگارش شده و نخستین کتاب فراگیر در موضوع انرژی هستهای ایران است که تاکنون به چاپ رسیده و در دسته کتابهای تاریخ شفاهی ایران قرار میگیرد.
رویکرد مردمی به این کتاب انگیزهای برای چاپ چندباره آن در هنگامه کوتاهی شده و در زمستان ۱۳۹۱ برای بار پنچم چاپ گردید.[۷۰][۷۱] گزیدهای از این کتاب نیز تحت عنوان «روایت تدبیر و امید» همراه با تصاویری از مذاکرات در ۵۵۲ صفحه، در اسفند ۱۳۹۱ منتشر شده است. شیخ دیپلمات
گرچه حسن روحانی به عنوان رئیس شورای سرپرستی سازمان صدا و سیما، رئیس کمیسیونهای دفاع و سیاست خارجی مجلس و پس از آن با مقام نایب رئیسی مجلس و دبیری شورای عالی امنیت ملی، در نقش یک دیپلمات، ظاهر شده و دیدارها و گفتگوهای پرشماری را با سران کشورهای بیگانه تجربه کرده بود ولی ریاست و حضور او در نشستهای هستهای بود که انگیزهای گردید تا به وی عنوان «شیخ دیپلمات» را دادند.
« اینکه به من عنوان دیپلمات یا سیاستمدار یا عنوان مشابه دیگری لقب میدهند، شاید به این دلیل است که من هشت سال در مجلس رئیس کمیسیون سیاست خارجی و شانزده سال دبیر شورای عالی امنیت ملی بودم و در این مدت ملاقاتهای خارجی فراوان و گاهی سفرهای خارجی داشتم و به مدت ۲۲ ماه مسئول پرونده هستهای بودم شاید همه اینها زمینه شد تا به من عنوان دیپلمات داده شود. » حسن روحانی در گفتگو با خبرگزاری ایلنا[۷۲]
این عنوان برای نخستین بار در آبان ۱۳۸۲ در تیتر صفحه اول روزنامه نوپای شرق نقش بست[۷۳][۷۴] و بعد از آن بارها در رسانههای داخلی و خارجی فارسیزبان تکرار شد و به نظر برای همیشه برای او ماندگار شد. روحانی تنها شیخ عضو تیم مذاکرهکننده هستهای ایران تا به امروز بوده است.
انتخابات ریاست جمهوری یازدهم نوشتار اصلی: حسن روحانی در انتخابات ریاستجمهوری ایران (۱۳۹۲) مقاله مرتبط: روزشمار حسن روحانی از برگزیدگی تا تنفیذ حکم ریاستجمهوری
حسن روحانی، در روز ۲۲ فروردین ۹۲، با شعار «دولت تدبیر و امید» در میان هوادارانش رسماً اعلام کاندیداتوری کرد.[۱۲][۱۳] در این همایش که با حضور جمعی از حامیان و مسؤولین برگزار شد، یاسر و فاطمه، فرزندان هاشمی رفسنجانی نیز حضور داشتند.
روحانی که پیشتر اعلام کرده بود مستقل میآید،[۷۵] در همایش اعلام کاندیداتوری خود گفت: رئیس جمهوری باید مسئولیت را به عهده بگیرد که ملی باشد نه حزبی.[۱۲][۷۶] وی تدوین «منشور حقوق شهروندی» را از جمله اولویتهای خود در صورت انتخاب برای ریاست جمهوری عنوان کرد و گفت: دولت من، دولت تدبیر و امید است و گفتمان آن، "نجات اقتصاد، احیای اخلاق و تعامل با جهان" است.[۷۷][۷۶] در ۳۱ اردیبهشت ۹۲، حسن روحانی به همراه ۷ نامزد دیگر برای انتخابات ریاست جمهوری تأیید صلاحیت شدند.[۷۸]
در ۷ خرداد ۹۲، پس از آنکه حسن روحانی در برنامه زنده تلویزیونی، کلیدی را به عنوان «کلید تدبیر» به مردم نشان داد، ستاد انتخاباتی وی اعلام کرد که «کلید» نماد ستاد انتخاباتی اوست.[۷۹]
« بعد از پایان انتخابات ریاست جمهوری که الحق مردم در این راه سنگ تمام گذاشتند و شکوهی آفریدند و صحنهای را خلق کردند که حتی دشمنان را به حیرت وادار کرد، هیچکس نتوانست در این انتخابات زیبا و با شکوه در داخل و خارج تردید کند. » حسن روحانی، سخنرانی در مجلس تیر ۱۳۹۲[۸۰]
حسن روحانی در ۱۱ خرداد ۹۲ در حسینیهٔ جماران، در میان خیل هوادارانش که شعار «درود بر خاتمی، سلام بر روحانی»، «درود بر هاشمی، سلام بر روحانی»، «(به عربی: صلي علي محمد) بوی بهشتی آمد» و «سران در حصر ما آزاد باید گردند» حضور یافت و در سخنانی اظهار داشت که «افتخار مربوط به فناوری هستهای از آن دولت اصلاحات و دولت سازندگی است و عدهای تازه به دوران رسیده بر سفره آماده نشستهاند». روحانی در پایان اعلام کرد که «یک کلمه به صورت مبهم بگویم: امسال یعنی سال ۹۲، سال ۸۸ نخواهد شد، شما را از صندوق رأی دور نکنند.»[۸۱] پس از سخنرانی و به دنبال برخی شعارها در حمایت از سید محمد خاتمی و علیاکبر هاشمی رفسنجانی، سه تن از اعضای ستاد روحانی دستگیر شدند. کمی بعد ستاد حسن روحانی و محمدرضا عارف در بیانیههایی جداگانه این عمل نیروی انتظامی را محکوم کرده و خواهان آزادی جوانان دستگیر شده، گشتند.[۸۲] در اولین مستند تبلیغاتی حسن روحانی، سید محمد خاتمی پس از چهار سال در رسانه ملی دیده شد.[نیازمند منبع] در این مستند که بخشهایی از آن به حضور هاشمی رفسنجانی، سید محمد خاتمی و حجتالاسلام محمدی گلپایگانی در میتینگ تبلیغاتی حسن روحانی اختصاص داشت، خاتمی و هاشمی رفسنجانی به حمایت از عملکرد وی در شورای عالی امنیت ملی و در رابطه با مذاکرات هستهای پرداختند.[۸۳] سفر انتخاباتی به مشهد در تاریخ ۲۲ خرداد ۱۳۹۲
در سومین مناظره انتخاباتی ۱۳۹۲، محمدباقر قالیباف، اظهار داشت که روحانی زمانی که شورای عالی امنیت ملی بوده است، به دانشجویان برای برگزاری یادبود کوی دانشگاه مجوز نداده است. اما روحانی در جواب گفت:«شما میگفتید اجازه دهید دانشجویان بیایند، به شکل گازانبری برای آنها برنامه دارید و کار را تمام میکنید، اما من گفتم راه این نیست، اگر میخواهید اینها را به خیابان بیاورید و بعد گازانبری اینها را محاصره کنید و برایشان پرونده درست کنید این کار را نکنید. اگر میخواهید مجوز بدهید باید آزاد بگذارید، نقطه آغاز و مقصد مشخص باشد و تظاهرات بکنند.»، قالیباف نیز در پاسخ او گفت که این حرف گازانبری که روحانی میگوید درست نیست و ادامه داد «من در مقابل لباسشخصیها ایستادم و گفتم کسی خلاف قانون نکند و هزینهاش را دادم. حرفم این بود که آن زمان میگفتم به دفتر تحکیم اجازه بدهیم طبق قانون احزاب تجمع کنند»[۸۴] مهدی امینی زاده، عضو سابق شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت، همان شب طی مصاحبهای، اظهارات محمدباقر قالیباف درباره حوادث کوی دانشگاه را تکذیب کرد.[۸۵][۸۶] جمهوری اسلامی ایران
سیاست و حکومت ایران
ارکان نظام جمهوری اسلامی ایران[نمایش] قانون اساسی رهبری
سید علی خامنهای مجلس خبرگان رهبری
محمدرضا مهدوی کنی مجمع تشخیص مصلحت نظام
علی اکبر هاشمی رفسنجانی قوای سه گانه قوه مجریه قوه مقننه قوه قضائیه نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران ستاد کل نیروهای مسلح ارتش جمهوری اسلامی ایران سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران رهبر و نهادهای وابسته[نمایش] بیت رهبری نمایندگی ولی فقیه در دانشگاهها نمایندگی ولی فقیه در سپاه پاسداران مجمع تشخیص مصلحت نظام دادگاه ویژه روحانیت صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی ستاد اجرایی فرمان امام (ره) کمیته امداد امام خمینی شورای سیاستگذاری ائمه جمعه شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی سازمان تبلیغات اسلامی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی سازمان اوقاف و امور خیریه سازمان حج و زیارت آستان قدس رضوی
عباس واعظ طبسی دولت (قوه مجریه)[نمایش] رئیس جمهور
محمود احمدی نژاد معاون اول رئیس جمهور
محمدرضا رحیمی
وزارتخانهها وزارت امور اقتصادی و دارایی
سید شمسالدین حسینی وزارت کشور
مصطفی محمدنجار وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات
محمدحسن نامی وزارت امور خارجه
علیاکبر صالحی وزارت اطلاعات
حیدر مصلحی وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی
محمدحسن طریقت منفرد وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح
احمد وحیدی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
سید محمد حسینی وزارت دادگستری
مرتضی بختیاری وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی
اسدالله عباسی وزارت راه و شهرسازی
علی نیکزاد وزارت صنعت، معدن و تجارت
مهدی غضنفری وزارت نفت
رستم قاسمی وزارت ورزش و جوانان
محمد عباسی
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران محمود بهمنی قوه مقننه[نمایش] شورای نگهبان مجلس شورای اسلامی کمیسیونهای تخصصی مجلس شورای اسلامی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی دیوان محاسبات کشور قوه قضائیه[نمایش] دیوان عالی کشور دیوان عدالت اداری دادستانی کل کشور سازمان بازرسی کل کشور سازمان قضایی نیروهای مسلح سازمان ثبت اسناد و املاک کشور شوراهای عالی[نمایش] شورای عالی انقلاب فرهنگی شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران شورای عالی استانها شورای عالی مناطق آزاد تجاری - صنعتی شورای عالی فضای مجازی رهبران[نمایش] سید روحالله خمینی حسین علی منتظری (قائم مقام سابق رهبری) سید علی خامنهای روسای جمهوری[نمایش] ابوالحسن بنیصدر محمدعلی رجایی سید علی خامنهای اکبر هاشمی رفسنجانی سید محمد خاتمی محمود احمدینژاد حسن روحانی نخست وزیران[نمایش] مهدی بازرگان محمدعلی رجایی محمدجواد باهنر محمدرضا مهدوی کنی میرحسین موسوی (آخرین) روسای مجلس شورای اسلامی[نمایش] اکبر هاشمی رفسنجانی(دوره اول و دوم و یک سال از دوره سوم) مهدی کروبی(سه سال دوره سوم و دوره ششم) علی اکبر ناطق نوری(دوره چهارم و پنجم) غلامعلی حدادعادل (دوره هفتم) علی اردشیرلاریجانی(دوره هشتم) رؤسای قوه قضائیه[نمایش] سید محمد حسینی بهشتی سید عبدالکریم موسوی اردبیلی محمد یزدی محمود هاشمی شاهرودی صادق لاریجانی حکومت محلی و شوراها[نمایش] فرمانداری شهرداری شورای شهر شورای محلات دهداری شورای روستا
انتخاباتها[نمایش]
آخرین:
انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۹۲)
پیش رو:
انتخابات مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۴-۱۳۹۵)
نمایش • بحث • ویرایش
در روز ۱۸ خرداد ۱۳۹۲ میتینگ انتخاباتی حسن روحانی با حضور هزاران نفر در داخل و اطراف ورزشگاه شهید شیرودی با مجریگری رضا رشیدپور برگزار شد. ستاد وی به پوشش ناکافی این رخداد در صدا و سیما اعتراض کرد.[۸۷]
در روز ۱۹ خرداد ۱۳۹۲ یک خبرگزاری و یک وبگاه اصولگرا، خبری مبنی بر احتمال بررسی مجدد صلاحیت روحانی و احتمال رد صلاحیت وی در جلسهٔ بیستم خرداد شورای نگهبان منتشر کردند که روز بعد عباسعلی کدخدایی سخنگوی شورای نگهبان این خبر را تکذیب کرد. حسن روحانی در پاسخ به سوال خبرنگاری که پرسیده بود آیا احتمال رد صلاحیت وی توسط شورای نگهبان وجود دارد، پاسخی نداد و فقط لبخند زد.[۸۸][۸۹][۹۰][۹۱]
در نیمه شب ۲۰ خرداد ۱۳۹۲، محمدرضا عارف، دیگر کاندیدای اصلاح طلبان از ادامه رقابتها انصراف داد و هاشمی رفسنجانی، سید محمد خاتمی، سید حسن خمینی، و علیاکبر ناطق نوری طی صدور اطلاعیه تحت عنوان جبهه اعتدالگرایان، از کاندیداتوری حسن روحانی رسماً حمایت کردند.[۹۲] ساعتی بعد دختر آیتالله خمینی، زهرا مصطفوی، نیز که پیش از این در نامهای به سید علی خامنهای تجدید نظر در رد صلاحیت هاشمی رفسنجانی را درخواست کرده بود، طی بیانیهای از سوی جمعیت زنان جمهوری اسلامی ایران، رسماً از کاندیداتوری حسن روحانی حمایت کرد.[۹۳] به دنبال انصراف عارف از ادامهٔ کاندیداتوری، روحانی ضمن صدور بیانیهای از وی تشکر کرد. چند ساعت بعد هاشمی رفسنجانی نیز در جمع جوانان فعال سیاسی اصلاحطلب و اصولگرا رسماً اظهار داشت که با احترام نسبت به همهٔ نامزدها به حسن روحانی رأی خواهد داد.[۹۴] پس از هاشمی، محمد شریعتمداری نیز رسماً از کاندیداتوری حسن روحانی حمایت کرده و از محمدرضا عارف تشکر کرد.[۹۵] در شبانگاه سهشنبه، بیست و یکم خرداد ۱۳۹۲، مجمع روحانیون مبارز طی صدور بیانیهای ضمن تشکر از انصراف محمدرضا عارف رسماً از کاندیداتوری حسن روحانی حمایت کرد.[۹۶] جمع کثیری از هنرمندان و فرهنگیان و ۲۵۵ تن از اساتید دانشگاههای کشور نیز طی صدور بیانیههایی جداگانه حمایت خود را از وی اعلام کردند. آیتالله یوسف صانعی، سید هادی خامنهای و مصطفی معین از حامیان بعدی روحانی بوند. در روز رأی گیری پس از آن که محمدرضا عارف رأی خود را در صندوق انداخت، اعلام کرد که به نفع حسن روحانی از رقابتها کنار کشیده است.[۹۷] روحانی روز ۲۴ خرداد ۱۳۹۲ با حضور در مسجد امام رضا در شهر ری رأی خود را به صندوق انداخت.[۹۸]
حسن روحانی بنا بر اطلاعیه وزارت کشور که در ۲۵ خرداد ۱۳۹۲ منتشر شد با کسب ۱۸٬۶۱۳٬۳۲۹ رای در یازدهمین انتخابات ریاست جمهوری در ایران (۵۰٫۷٪ کل آرا) رسماً" به عنوان هفتمین رییس جمهور ایران برگزیده شد.[۹۹] مواضع و دیدگاههای سیاسی موضعگیری و سیاست داخلی نوشتار اصلی: دیدگاههای حسن روحانی در سیاست داخلی
دیدگاههای حسن روحانی در خصوص سیاست داخلی؛ تاکید بر فراجناحی بودن و شایستهسالار محوری کابینه، عدم تعهد دولت به احزاب و جناحهای مختلف و وامدار نبودن به آنها، تثبیت جامعه به سمت رسانههای داخلی و خوشآمدگویی به تکثر و تنوع دیدگاهها و دوری گزیدن از هر گونه خودسری؛ افراط و تفریط میباشد.[۱۰۰]وی همچنین وعده داده است تا انجمن صنفی روزنامهنگاران را فعال نماید.[۱۰۱] تحصن مجلس ششم
روحانی تحصن نمایندگان مجلس ششم را «نشانگر نهاد جدید دمکراتیک ایران و اعتراض یک نهاد به عملکرد یک نهاد دیگر» دانست و گفت این بحثها ثابت میکند ایران کشور آزادیست.[۱۰۲] انتخابات سال ۸۸
او در مصاحبه با روزنامه شرق، حوادث پس از انتخابات ۸۸، را تا روز جمعه ۲۹ خرداد ۸۸ و بعد از آن متفاوت دانست و گفت اعتراضات پس از آن روز میبایست به شیوه دیگری طرح میشد و همه مسائل به قانون سپرده میشد. اصولگرایان با اشاره به سخنرانی او در ۲۳ تیر ۷۸ او را به سکوت متهم میکردند.[۱۰۳]
حسن روحانی در طی مصاحبهای با یک خبرگزاری دربارهٔ راهپیمایی ۹ دی سال ۸۸ گفت: "در ۹ دی مردم میخواستند به دشمنان انقلاب بگویند که برای همیشه پایبند به آرمان هستیم و همواره با انقلاب خواهیم ماند. اقدام فتنه گران در روز ۲۵ بهمن به بهانه حمایت از مردم تونس و مصر اقدامی خطرناک و حساب شده برای سوء استفاده دشمنان بود که توسط رهبری معظم و با حضور حماسی مردم خنثی شد".[۱۰۴][۱۰۵] دانشگاه و احزاب
حسن روحانی معتقد است دانشجویان باید بار فقدان احزاب فعال را بکشند و همچنین دانشگاهها بهتر است به شکلی فعال عمل کنند. وی در اواخر سال ۱۳۹۱ از شکسته شدن فضای کنونی دانشگاهها و فعالتر شدن در حوزه سیاسی و همچنین افراطیگرایی برخی جریانات دانشجویی انتقاد کرده بود. وی معتقد است که همواره جریانهای افراطی در دانشگاهها وجود داشته است و گاهی احساسات بر عقل و تدبیر پیروز میشده است و مشکلات را عملاً دو چندان میکرده است. وی میگوید بایستی شرایطی را فراهم کنیم تا قانونگرایی در جامعه حکمفرما شود. این کار نیز با تدبیر و مدیریت میسر است. حالا شرایط ایران عادی نیست، بلکه شرایط فوقالعاده است؛ و لذا بهتر است، جدا از اندیشههای صرف اصلاحطلبانه و یا اصولگرایانه، بیشتر به فکر زدودن مشکلات ملت باشیم.[۱۰۶] رابطه با دیگر قوا
حسن روحانی درباره تعامل قوه مجریه با دو قوه دیگر میگوید «تعامل و رابطه رئیس مجریه با دو قوه قضاییه و مقننه چارچوبش همانی میباشد که قانون اساسی ما وضع کرده است و همان است که مطلوب مردم است. این تعامل رابطهای است که منافع مردم را تامین میکند هنگامی که تعامل بین قوا به گونهای باشد که مردم احساس بکنند منافع آنها کمتر مد نظر است خدایی نکرده با یک مسایلی شخصی یا بخشی مطرح میشود این همانجایی است که مردم را نگران میکند.»[۱۰۷] رسانه و مطبوعات
حسن روحانی میگوید خواسته دولت این است که رسانهها یک طرفه عمل نکنند و از آنجا که احزاب ما به آن صورت فعایت ندارند، قسمتی از فعالیت احزاب بر عهده رسانهها میباشد. در این میان این رسانهها هستند که با کار خود ناظر پی در پی بر حکومت و به خصوص دولت هستند. وی بر این باور است نقد دلسوزانه رسانهها میتواند به نظام و دولت یاری برساند. وی وعده داده است که ارتباط خوبی مابین رسانهها و دولت در دولت تدبیر و امید برقرار خواهد شد و ارتباط دولت با رسانهها دو طرفه خواهد بود.[۱۰۸] موضعگیری و سیاست خارجی نوشتار اصلی: دیدگاههای حسن روحانی در سیاست خارجی
خلاصه گفتمان سیاست خارجی حسن روحانی؛ آرمانخواهی واقعگرایانه، قدرتجویی بینالمللی محاسبهگرانه، تعامل با نظم بینالمللی، موازنه قدرت بر اساس مفهوم اعتدال، تنشزدایی به ویژه با همسایگان و رویکرد هزینه-فایده میباشد.[۱۰۹] حسن روحانی درباره هدف ورودش به انتخابات ریاست جمهوری گفته بود «ما برای اینکه به اهداف ملی دست پیدا کنیم و برای اینکه کشور را از تحریم ظالمانه نجات دهیم و برای اینکه روابطمان را با دنیا براساس تعامل سازنده بنیانگذاری کنیم در این عرصه ورود کردهایم.»[۱۱۰] رابطه با آمریکا
وی درباره رابطه با آمریکا میگوید رابطه ایران با آمریکا مسئله پیچیده و دشواری است؛ ساده نیست. زخم کهنهای وجود دارد که باید درمان شود. دنبال افزایش تنش نخواهیم بود. عقل سلیم هم حکم میکند دولت و کشور به فکر آینده باشند و ترمیم گذشته. هرگونه سخن گفتن با آمریکاباید بر مبنای منافع و احترام متقابل و از موضع برابر باشد.[۱۱۱]روابط امروز ایران با آمریکا در حد دشمنی و تخاصم است، باید سعی کنیم این حد را با برنامهریزی و تدبیر پایین آوریم و حداقل روابط را از دشمنی به تنش برسانیم. در وضعیت کنونی قادر نیستیم بگوییم با آمریکا میخواهیم تنشزدایی کنیم زیرا امروز بحث تهدید و تخاصم است. در ۸ یا ۱۰ سال پیش میشد اما امروز در مرحله دیگری قرار گرفتهایم.[۱۱۲] پرونده هستهای نوشتار اصلی: دیدگاهها و سیاست حسن روحانی در پرونده هستهای و تحریمها
سیاست حسن روحانی در مساله هستهای ایران، تلاش برای خروج پرونده ایران از شورای امنیت در کنار تکمیل فناوری هستهای در کشور است.[۱۱۳] حسن روحانی میگوید هم برای ایران و هم برای دشمنان و کشورهای غربی تنها روش، گفتگو و مذاکره است. مقصود دولت بایستی در نهایت این باشد که تحریمها زدوده شود؛ چرا که به سود ملت ما نمیباشد. اینکه در کدام نشست و به چه شکل موضوع لغو تحریمها را مطرح کنیم، یک تاکتیک مذاکراتی است. باید مقداری راهکارها و لحن و ادبیاتمان تغییر کند. ضمن اینکه به نظم جهانی انتقاداتی دارم اما به معنی تقابل با دنیا هم نیست. باید به نوعی با دنیا در تعامل باشیم که هزینههایمان را کاهش دهیم و خود را به مقاصدی که در سند چشمانداز است نزدیک کنیم. اگر غرب حقیقتا" به دنبال اعتماد نسبت به فعالیتهای هستهای ایران است روشی جز مذاکره ندارد و ما هم برای نیل به حقوقمان و شکستن تحریمها و گذر از مسیری که اکنون دشمن برای ما به وجود آورده است مذاکره بهترین روش است. در جهان سیاست خارجی نیاز است به دنبال یارگیری باشیم. در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی ۳۵ کشور وجود دارد که باید از میان آنها یارگیری کنیم تا به مقصودمان برسیم. حسن روحانی گفته است بایستی اسلوبی را برگزینیم که ایران را به هدفش برساند نه راهی که تکبیرآفرین باشد. یکی از مجالهایی که برای آمریکاییها موجود است در صحنه ۱+۵ است. اگر آنها قصد دارند در خصوص پرونده هستهای سخن بگویند مذاکرات فرصت مناسبی است، اما اینکه آمریکا به جلسات میآید و سختگیری و مقاومت نابجا میکند فرصتی است که از دست میرود.[۱۱۴] او معتقد است دوره تعلیق غنی سازی گذشته است ولی باید اعتماد بینالمللی برای غنی سازی ایران را جلب کرد.[۱۰۲] بحران سوریه
حسن روحانی در مورد جنگ داخلی سوریه گفته است: حل معضلات سوریه بر عهده مردم سوریه است. تصمیمگیر نهایی نسبت به عاقبت سوریه؛ ملت سوریه است. البته ما با تروریسم، جنگ داخلی و دخالتهای کشورهای دیگر موافق نیستیم. دولت کنونی سوریه باید به عنوان دولت در نظر همه کشورهای جهان باشد. در انتخاباب ۲۰۱۴ نظر ملت سوریه هر چه بود، حاکم خواهد شد. وی بر لزوم حضور دولت کنونی (بشار اسد) تا انتخابات ۲۰۱۴ تاکید کرد.[۱۱۵][۱۱۶] اقتصاد نوشتارهای اصلی: دیدگاههای اقتصادی حسن روحانی، دیدگاههای حسن روحانی درباره اشتغال و بیکاری، و دیدگاههای حسن روحانی درباره یارانه
دیدگاههای اقتصادی حسن روحانی رئیس جمهور منتخب ایران در بلند مدت توسعه اقتصادی و در کوتاه مدت افزایش قدرت خرید خانوارها، رشد تولید ملی، افزایش کافی سرمایهگذاری، اجرایی شدن سیاستهای کلی اصل ۴۴ قانون اساسی و بهتر شدن فضای کسبوکار میباشد.[۱۱۷] حسن روحانی معتقد است در کوتاه مدت، بهتر شدن وضع اقتصادی مردم باید با افزایش قدرت خرید خانوارها و کم شدن فاصله درآمدی دهکهای بالا و پایین محقق شود. وی کسب این اهداف را در گرو تولید ثروت ملی و توزیع عادلانه ثروت ملی میداند. حسن روحانی بر این باور است که اگر ثروت ملی تولید نشود، باید فقر توزیع شود. وی میگوید تولید ثروت ملی باعث افزایش درآمد واقعی سرانه میگردد و توزیع عادلانه ثروت ملی با هدف افزایش کمکهای مستقیم و غیرمستقیم به اقشار کمدرآمد میباشد. روحانی مقصود اقتصادی دولت تدبیر و امید را در دوره ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۶، افزایش درآمد واقعی خانوارهای ایرانی و افزایش کمکهای مستقیم و غیرمستقیم به اقشار کمدرآمد برشمرده است.[۱۱۸] او گام اول دولت خود را احیای سازمان مدیریت و برنامه خوانده است. حسن روحانی به توزیع بهینه یارانهها، کنترل نقدینگی و تورم، افزایش رشد اقتصادی، کاهش واردات اعتقاد دارد.[۱۱۹]
حسن روحانی گفته است با توجه به آثار مخرب تورم در اقتصاد خانوار و در سطح ملی، مهار تورم با جدیت و با چهار روش در «دولت تدبیر و امید» دنبال خواهد شد.[۱۲۰]
وی اعتقاد دارد که در کنار یارانه نقدی باید یارانه کالایی نیز به دهکهای پایین جامعه داده شود، چراکه در دولت تدبیر و امید، هدف این است که در بخش اقتصادی، آرامش به مردم داده شود و مردم برای کالاهای اساسی خود نگران نباشند. وی با تاکید بر اینکه صدقه گرفتن افتخار نیست، بلکه صدقه دادن افتخار است، گفت: ما باید به نحوی حرکت کنیم که وضع مالی مردم خوب شود تا مالیات دهند و در واقع به سمتی برویم که دست دولت به سمت ملت دراز باشد نه برعکس آن.[۱۲۱] سیاستهای اجتماعی و فرهنگی نوشتار اصلی: دیدگاههای اجتماعی و فرهنگی حسن روحانی ورزش
حسن روحانی میگوید «ورزش بسیار مهم است ورزش یک امر حاشیهای نیست ورزش حرفهای و قهرمانی هم سر جای خودش اهمیت دارد وقتی که در مسابقات بین المللی قهرمانان ما حضور پیدا میکنند گاهی اعتماد ملی هم درست میکند وقتی میبینند ورزشکاران ما با چه قدرتی با چه روحیهای وارد عمل میشوند آثار معنوی هم دارد ورزش آثار اخلاقی و دینی دارد ورزش حرفهای برای ما امروز یک ضرورت از نظر غرور ملی و کشوری هست و اهمیت دارد و باید به آن توجه ویژه بشود مخصوصا" در ورزشهایی که جوانهای ما توجه ویژه نسبت به آن دارند.»[۱۲۲] حسن روحانی بر این باور است ورزش محتاج نگاهی استراتژیک از سوی دولت است و در عین حال سیاسی کردن آن را هم به هیچ وجه صلاح نمیداند. وی میگوید من اساساً ورزش را یکی از موارد تقویت همبستگی جامعه میدانم.[۱۲۳] اقوام
حسن روحانی بارها در مناظرات و بیانیههای خود درباره موضوع پرداختن به مطالبات اقلیتهای قومی و مذهبی اظهار نظر کرد. وی در بیانیه شماره ۳ که اختصاصاً در این رابطه بود، برنامههای خود را در این باره در ۱۰ بند توضیح داد. از جمله موضوعاتی که به آنها اشاره کرده تدریس زبان مادری ایرانیان (کردی، آذری، عربی و...) بطور رسمی در سطوح مدارس و دانشگاهها دراجرای کامل اصل ۱۵ قانون اساسی است.[۱۲۴] روحانی همچنین بر تبعیض وارده بر اقوام و تغییر نگاه امنیتی نسبت به اقوام و فرهنگهای ایرانی نیز تاکید کرد. او همچنین در سفرهای استانی اش نشستهای اختصاصی با سران اقوام همچون دیداری اختصاصی با مردم عرب در اهواز داشت. پیش از آن نیز شیوخ عرب اهواز را در میتینگ انتخاباتی اش به تهران دعوت کرد و با آنها گفتگو کرد.[۱۲۵] روحانی بر این باور است که اقوام این سرزمین از لحاظ حقوقی و شهروندی با یکدیگر برابر خواهند بود.[۱۲۶] جوانان
روحانی اعتقاد دارد جوانان باید خود را فرزندان جامعه روحانیت و روحانیون بدانند. وی میگوید بایستی توجه داشته باشیم که سر و کار ما با ظاهر و جسم جوانان نیست بلکه با اندیشه ایشان است و جز با راه سعه صدر و قول سدید راه دیگری موجود نیست.[۱۲۷] حسن روحانی گفته بود روزی که همه جوانهای ما شاغل بودند و بیکار نبودند آن روز جشن میگیریم.[۱۲۸] وی برای جوانان راهکارهایی مثل تغییر زیربنایی نگاه به امور جوانان، به کارگیری و همیاری همه مردم به ویژه جوانان در امور کشوری، پیگیری راهکارهای ارتباط مستقیم جوانان با مسئولان و تشخیص صحیح و دقیق احتیاجات جوانان و به و جود آوردن پل ارتباطی بین نسلها با توجه به مقتضیات زمان را پیشنهاد داده است.[۱۲۹] گرایش و طبقه بندی سیاسی
حسن روحانی عضو جامعه روحانیت مبارز که متعلق به اصولگرایان میباشد است .
وی در دوره اصلاحات، محافظهکار و اصولگرا قلمداد میشد اما پس از کنارهگیری از دبیری شورای امنیت ملی به سیاستمداری منتقد تبدیل شد و از محمود احمدی نژاد انتقادهای شدیدی کرد.[۱۳۰]
وی در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۲ رسماً از سوی اکبر هاشمی رفسنجانی وهمچنین سید محمد خاتمی و جریان اصلاح طلبی حمایت شد.[۱۳۱][۱۳۲]
وی میگوید «من یک اعتدال گرا هستم و با اصولگرایان و اصلاح طلبان معتدل آشنایی دارم و با آنان در ارتباطم و در این ۳۰ سال تفکراتم تغییر نکرده و افراط گرا نبودم. من همیشه با اصولگرایان و اصلاحطلبان آشنا و نزدیک بوده و کار کردهام، امروز نیز این مسیر را طی میکنم؛ در این سی و چند سال مسیر و خطم تغییر نکرده و هیچگاه افراط گرا نبودم لذا امروز نیز نماینده کسانی هستم که اعتدال را دوست دارند.»[۱۳۳]
نگارخانه
+ نوشته شده در شنبه بیست و نهم تیر ۱۳۹۲ ساعت 13:9 توسط
|